นครศรีธรรมราช เมืองสิบสองนักษัตร มีตราประจำจังหวัด เป็นวงกลม 2 ชั้น ชั้นในเป็นรูปพระบรมธาตุเจดีย์เปล่งรัศมีโดยรอบ ชั้นนอกมี 12 นักษัตรล้อมรอบ เงินตรานะโมเคยใช้เป็นเงินตราก่อนพุทธศตวรรษที่ 18 จารึกอักษรตัว “นะ” ลอลิงกลับหลัง อักษรปัลลวะไว้บนเม็ดเงิน แสดงถึงการเป็นหนึ่งเดียวกันภายใต้พระบรมธาตุเจดีย์และอำนาจของกษัตริย์
สิบสองนักษัตร และ เงินนะโม : ศรัทธาสักการะบนตราประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช อ่านต่อ
วิหารสามจอม วิหารหลังเล็กอีกหลังซึ่งอยู่ในพื้นที่เขตพุทธาวาส ใกล้กับวิหารพระแอด และวิหารพระด้าน (วิหารคด) แม้จะสร้างขึ้นหลังวิหารอื่น ๆ แต่ก็เป็นที่รู้จักกันกว้างขวาง ในฐานะเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปทรงเครื่องขนาดใหญ่ ซึ่งได้รับการขนานนามว่า “พระพุทธรูปพระเจ้าศรีธรรมาโศกราช”
วิหารสามจอม หรือวิหารพระเจ้าศรีธรรมโศกราช อ่านต่อ
วัดเขาขุนพนม ที่อยู่ : ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลบ้านเกาะ อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช (ห่างจากตัวเมือง 24 กิโลเมตร) เนื้อที่ประมาณ 27 ไร่ 1 งาน นิกาย : ธรรมยุต ประเภทวัด : วัดราษฎร์ ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัด : เมื่อปีพุทธศักราช 2330 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา : เมื่อปีพุทธศักราช 2360 ประวัติวัด วัดเขาขุนพนม จะสร้างเมื่อใดยังไม่ปรากฎหลักฐานแน่ชัด แต่จากหลักฐานทางโบราณคดีอันได้แก่ โบราณสถาน และโบราณวัตถุในบริเวณวัด สันนิษฐานว่าสคร้างชึ้นในสมัยอยุธยา ประมาณพุทธศตวรรษที่ 22 เป็นอย่างน้อย และจากประวัติศาสตร์คำบอกเล่าของชาวนครบางส่วน ทำให้รู้ว่าวัดและเชาขุนพนมเป็นวัดที่ประทับของพระเจ้าตากสินในจังหวัดนครศรีธรรมราช ถือเป็นวัดที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และโบราณคดี มีถ้ำซึ่งมีกำแพงก่ออิฐถือปูนและในเสมาเช่นเดียวกับกำแพงเมือง ในถ้ำมีพระพุทธรูปสำริดประมาณ 30 องค์และมีหลายถ้ำทะลุถึงกัน อย่างไรก็ตามเป็นที่เชื่อกันในหมู่คนท้องถิ่นว่า เป็นที่ประทับของพระเจ้าตากสินขณะทรงผนวช ภายหลังจากสิ้นรัชกาลของพระองค์ มีผู้สันนิษฐานว่าพระเจ้าตากสินทรงมิได้ถูกประหารชีวิต อย่างที่พงศาวดารกล่าวอ้าง แต่ได้ทรงสับเปลี่ยนพระองค์กับพระญาติหรือทหารคนสนิท แล้วเสด็จมายังนครศรีธรรมราช มีการเตรียมการโดยมีการสร้างป้อมปราการ ทำเชิงเทิน ป้อมวงกลมตามชะง่อนผา เพื่อให้พระเจ้าตากสินได้ประทับเมื่อทรงผนวชเจริญวิปัสนากรรมกรรมฐาน
ไศวภูมิมณฑลเขาคา สอดคล้องกับคติการสถาปนาภูเขาศักดิ์สิทธิ์ตามหลักไศวนิกาย เทวสถานบนเส้นทางการค้าใหญ่สุดบนคาบสมุทรมลายู เจริญรุ่งเรืองกว่า 400 ปี สวยัมภูลึงค์แห่งเขาคา มีเพียงหนึ่งเดียวในประเทศไทย สันนิษฐานว่าเป็นที่มาของชื่อ “ตามพรลิงค์”
เขาคา : ดินแดนแห่งพระศิวะ อ่านต่อ
วิหารธรรมศาลา เป็นที่ประดิษฐานของพระพุทธรูปปางมารวิชัย ซึ่งเป็นพระพุทธรูปองค์ใหญ่ที่สุดในวิหารหลังนี้
วิหารธรรมศาลา : พระวิหารสมัยอยุธยาที่ประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย อ่านต่อ
เครื่องปั้นดินเผาบ้านมะยิง ปั้นจากดินธรรมดา สู่เครื่องปั้นดินเผา ที่มีลวดลายสวยงามและเป็นเอกลักษณ์ของพื้นถื่นท่าศาลา
ปั้นดินสู่ดาว : เครื่องปั้นดินเผาบ้านมะยิง อ่านต่อ
