คลองชะอวด-แพรกเมือง สายน้ำสำคัญแห่งลุ่มน้ำปากพนัง

ศาลหลวงต้นไทรสร้างแล้วเสร็จและประกอบพิธีตั้งศาลเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2547 ปัจจุบันเป็นสถานที่ที่ชาวลุ่มน้ำปากพนังและผู้เดินทางมาเยือนให้ความเคารพสักการะ
        ศาลชัยพัฒนา ปากพนัง หรือ ศาลหลวงต้นไทร เป็นศาลหลวงแห่งเดียวในประเทศไทย ยืนสงบใต้เงาไทรใหญ่ แต่ความหมายหนักแน่นยิ่งกว่าคำอธิบายใด สถานที่แห่งนี้ตั้งอยู่ในพื้นที่โครงการพัฒนาลุ่มน้ำปากพนัง  อันเนื่องมาจากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช  คือร่องรอยของการพัฒนาที่ไม่เหยียบย่ำความเชื่อของชุมชน  แต่เลือก “รับฟัง” ก่อนลงมือสร้าง  เรื่องเริ่มจากคำกราบบังคมทูลของชาวบ้าน โดย นายจำนูญ พลายด้วง ชาวตำบลแม่เจ้าอยู่หัว อำเภอเชียรใหญ่ ถึงต้นไทรโบราณที่เติบโตขวางแนวขุดคลองชะอวด–แพรกเมือง เครื่องจักรกลใดเข้ามา ก็ดับทุกครั้ง  ชาวบ้านจึงเชื่อว่าพื้นที่นี้ต้องการความเคารพ มิใช่การฝืน  พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงสดับรับฟัง มิได้ทรงมองว่าเป็นเรื่องงมงาย แต่ทรงเห็นคุณค่าของศรัทธา และมีพระราชดำริให้มูลนิธิชัยพัฒนา ดำเนินการจัดสร้างศาลหลวงขึ้น ตามโบราณราชประเพณี ต่อมาสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระราชทานงบประมาณผ่านมูลนิธิชัยพัฒนา เพื่อดำเนินการก่อสร้างศาลหลวงต้นไทร โดยมี นาวาอากาศเอกอาวุธ เงินชูกลิ่น อดีตอธิบดีกรมศิลปากร เป็นผู้ออกแบบ ให้สถาปัตยกรรมกลมกลืนกับธรรมชาติไม่กลบจิตวิญญาณของพื้นที่ เมื่อการก่อสร้างแล้วเสร็จมูลนิธิชัยพัฒนา ประสานกองพระพิธี สำนักพระราชวัง คำนวณฤกษ์ศุภมงคล ประกอบพิธีตั้งศาล โดย พราหมณ์หลวง ในวันศุกร์ที่ 29 ตุลาคม พุทธศักราช 2547 ปัจจุบัน ศาลหลวงต้นไทร เป็นที่เคารพสักการะของชาวลุ่มน้ำปากพนังและนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทย รวมถึงชาวต่างชาติ โดยเฉพาะสิงคโปร์และมาเลเซีย ไม่ใช่เพราะความขลังเพียงอย่างเดียว แต่เพราะที่นี่คือหลักฐานว่า “อำนาจที่ยิ่งใหญ่ที่สุด คือการฟังเสียงคนตัวเล็ก” ศาลนี้ไม่เรียกร้อง แต่ทำให้คนหยุด ไม่อวดอ้าง แต่ทำให้คนก้มศีรษะด้วยความเข้าใจ นี่คืออนุสรณ์แห่งพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้  (𝘽𝙖𝙜𝙥𝙖𝙤𝙥𝙚 แบกเป๋าเป้, 2025)