สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น

‘เสาหาร’ พระบรมธาตุเจดีย์

เสาหาร’ เสาต้นเล็ก ๆ ที่ตั้งอยู่บนบัลลังก์รอบก้านฉัตร (แกนปล้องไฉน) เพื่อช่วยรับน้ำหนักส่วนยอดขององค์พระเจดีย์ บนเสาหารทั้ง 8

‘เสาหาร’ พระบรมธาตุเจดีย์ Read More »

สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ศาสนาและความเชื่อ โบราณสถานและโบราณวัตถุ, , , ,

สะพานยาว : สู่อนุสรณ์สถานแห่งร่องรอยความทรงจำและประวัติศาสตร์

สะพานยาว เคยเป็นสะพานที่ยาวที่สุดในจังหวัดนครศรีธรรมราช ในอดีตสะพานแห่งนี้ถือเป็นเส้นทางหลักของชาวบ้านจากหลายชุมชนที่ต้องใช้เดินทางเข้าไปค้าขายหรือทำธุระในย่านท่าวัง ซึ่งเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจของเมืองนครศรีธรรมราชในยุคนั้น จุดเริ่มต้นสะพานยาว              จากบันทึกท้องถิ่นและคำบอกเล่า สะพานยาว ดั้งเดิมถูกสร้างขึ้นในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 24 ต้น 25 (ประมาณ พ.ศ. 2439–2441 ตามคำเล่าที่บันทึกไว้) โดยมีความตั้งใจเพื่อข้ามทุ่งปรังและเชื่อมชุมชนท่าวังกับบ้านนอกไร่ ในสมัยของพระครูกาชาด (ย่อง) เจ้าอาวาสวัดวังตะวันตก มีขนาด 2 X 500 เมตร ทำด้วยไม้เนื้อแข็ง เมื่อถึงเวลาก็ชำรุดตามสภาพ โดยได้มีการซ่อมแซมสะพานไม้ในสมัยของ “ครูน้อม อุปรมัย เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เมื่อปี  พ.ศ.2502- พ.ศ.2503  เพื่อให้ประชาชนสามารถสัญจรไปมาได้สะดวก ในช่วงแรกวัสดุหลักคือไม้และโครงสร้างผสม ซึ่งเป็นวัสดุชและทรัพยากรที่มีอยู่ในยุคนั้น ภาพถ่ายเก่าและคำบอกเล่าระบุว่าสะพานมีความยาวโดดเด่นเมื่อเทียบกับสะพานภายในตัวเมืองอื่น ๆ ทำให้คนท้องถิ่นเรียกว่า “สะพานยาว” ซึ่งกลายเป็นชื่อสามัญที่ติดปากมาจนถึงปัจจุบัน.          สะพานยาว ในอดีตนั้นมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง เป็นสะพานที่ทอดข้ามลำคลองสำคัญในเขตตัวเมือง โดยเฉพาะบริเวณที่เชื่อมโยงกับชุมชนและวัดเก่าแก่ เช่น วัดศรีทวี และเป็นจุดที่ผู้คนสัญจรไปมาอย่างคับคั่ง ดังปรากฏในภาพถ่ายเก่าแก่ที่แสดงให้เห็นถึงชีวิตชีวาและความคึกคักของผู้คนรอบสะพาน ทั้งในยามปกติและในวาระสำคัญของเมือง

สะพานยาว : สู่อนุสรณ์สถานแห่งร่องรอยความทรงจำและประวัติศาสตร์ Read More »

สิ่งก่อสร้างและสถานที่ สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น, ,

พระบรมธาตุเจดีย์ นครศรีธรรมราช ปูชนียสถานอันเป็นศูนย์รวมศรัทธาของพุทธศาสนิกชนทั้งมวล

พระบรมธาตุเจดีย์ นครศรีธรรมราช ปูชนียสถานอันเป็นศูนย์รวมศรัทธาของพุทธศาสนิกชนทั้งมวล เป็นที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุแห่งสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

พระบรมธาตุเจดีย์ นครศรีธรรมราช ปูชนียสถานอันเป็นศูนย์รวมศรัทธาของพุทธศาสนิกชนทั้งมวล Read More »

สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ประวัติท้องถิ่น ศาสนาและความเชื่อ โบราณสถานและโบราณวัตถุ, , , ,

วิหารโพธิ์ลังกา สัญลักษณ์สะท้อนคตินิยมของชาวพุทธในศรีลังกา

วิหารโพธิ์ลังกา เป็นวิหารประดิษฐานสิ่งสำคัญที่เป็นสัญลักษณ์ของวัดในพระพุทธศาสนาอยู่สองอย่าง คือพระพุทธรูปและต้นโพธิ์ ซึ่งมาจากศรีลังกาปลูกมานับร้อยปี เรียกอีกชื่อหนึ่ง “วิหารโพธิฆระ” หรือ “วิหารโพธิมณเฑียร” ทางทิศตะวันตกมีพระพุทธรูปปางไสยาสน์ยาว 6 วา (12 เมตร) ประดิษฐานอยู่ จึงเป็นสัญลักษณ์สะท้อนคตินิยมของชาวพุทธในศรีลังกาที่ชาวพุทธในนครศรีธรรมราชรับมา

วิหารโพธิ์ลังกา สัญลักษณ์สะท้อนคตินิยมของชาวพุทธในศรีลังกา Read More »

แหล่งท่องเที่ยว ศาสนสถาน สิ่งก่อสร้างและสถานที่ สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ศาสนาและความเชื่อ โบราณสถานและโบราณวัตถุ, , ,

ขนำ : วัฒนธรรมที่เปลี่ยนไปของภาคใต้

ขนำ เป็นภาษาถิ่นใต้ หมายถึงกระท่อม หรือที่เพิ่งพัก ใช้เป็นที่อยู่อาศัยครั้งคราวของชาวสวน ชาวนา ช่วงเก็บเกี่ยวข้าวหรือเฝ้าระวังพืชผลในสวน หรือเฝ้าอาหารทะเลที่อยู่กลางทะเล

ขนำ : วัฒนธรรมที่เปลี่ยนไปของภาคใต้ Read More »

สิ่งก่อสร้างและสถานที่ ภาษาถิ่นใต้ วิถีชีวิตและภูมิปัญญา สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น, , , ,

ศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช

  ศาลพระเสื้อเมือง เป็นศาลสำหรับบูชาเทพเจ้าผู้ทำหน้าที่รักษาเมือง เรียกว่าพระเสื้อเมือง สันนิษฐานว่าตัวอาคารเดิมเป็นไม้ทั้งหลังภายในมีหอเล็ก ประดิษฐานเทวรูปเทพเจ้า (พระเสื้อเมือง) จำนวน 2 องค์ลักษณะคล้ายกับท้าวกุเวรราชในวิหารม้า วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ต่อมามีผู้บูรณะเทวรูปั้น 2 องค์นี้และลงรักปิดทอง ทำหน้าที่ป้องกันภัยอันตราย รักษากำลังไพร่พล และให้ความอยู่เย็นเป็นสุขแก่ประชาชนและบ้านเมือง  ตามคติโบราณ เมื่อใดที่มีการตั้งบ้านเมืองก็มักจะสร้างศาลไว้ให้เทพารักษ์ผู้รักษาบ้านเมืองด้วย (องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครศรีธรรมราช, 2556, น. 2) ศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช ตั้งอยู่ด้านทิศใต้ของหอนาฬิกา ห่างจากศาลากลางประมาณ 100 เมตร สันนิษฐานว่าคงจะเป็นบริเวณกลางเมืองในอดีต และคงสร้างขึ้นในสมัยอยุธยา หันหน้าไปทางทิศตะวันตก ในระยะหลังปรากฏว่า ศาลพระเสื้อเมือง เป็นที่นับถือของชาวจีนเป็นจำนวนมาก ศาลนี้จึงได้รับการบูรณะและตกแต่งขึ้นใหม่โดยเน้นศิลปะจีนแต่ยังคงใช้ชื่อ “ศาลพระเสื้อเมือง” ดังเดิม (องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครศรีธรรมราช, 2556, น. 2)         ประวัติศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช สิ่งศักดิ์สิทธิ์ คู่เมือง คู่แผ่นดิน ซึ่ง ภูมิ จิระเดชวงศ์ (2022) ได้กล่าวถึงประวัติของพระเสื้อเมือง ดังต่อไปนี้

ศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช Read More »

แหล่งท่องเที่ยว ศาสนสถาน สิ่งก่อสร้างและสถานที่ สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ความเชื่อและประเพณี โบราณสถานและโบราณวัตถุ
Scroll to Top