Kanokwan Krainukool

ในศาลาแม่นางพระยาประดิษฐานรูปเคารพของ “แม่นางพระยา” ประทับนั่งท่าพับเพียบ ชาวบ้านหรือผู้ที่ศรัทธาจะมากราบไหว้ ขอพร เพื่อความเป็นสิริมงคล

กระดุมทอง เป็นไม้เลื้อย มีดอกเล็ก ๆ ลักษณะดอกคล้ายดอกเดซี่ มีสีเหลืองสด ทนต่อสภาพอากาศร้อนชื้น ดอกบานทนนาน ปลูกง่ายนิยมปลูกเป็นไม้ประดับ และปลูกคลุมดิน นอกจากนี้ยังมีประโยชน์และสรรพคุณเป็นยาสมุนไพรใช้ในการรักษาโรคได้อีกด้วย

  ศาลพระเสื้อเมือง เป็นศาลสำหรับบูชาเทพเจ้าผู้ทำหน้าที่รักษาเมือง เรียกว่าพระเสื้อเมือง สันนิษฐานว่าตัวอาคารเดิมเป็นไม้ทั้งหลังภายในมีหอเล็ก ประดิษฐานเทวรูปเทพเจ้า (พระเสื้อเมือง) จำนวน 2 องค์ลักษณะคล้ายกับท้าวกุเวรราชในวิหารม้า วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ต่อมามีผู้บูรณะเทวรูปั้น 2 องค์นี้และลงรักปิดทอง ทำหน้าที่ป้องกันภัยอันตราย รักษากำลังไพร่พล และให้ความอยู่เย็นเป็นสุขแก่ประชาชนและบ้านเมือง  ตามคติโบราณ เมื่อใดที่มีการตั้งบ้านเมืองก็มักจะสร้างศาลไว้ให้เทพารักษ์ผู้รักษาบ้านเมืองด้วย (องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครศรีธรรมราช, 2556, น. 2) ศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช ตั้งอยู่ด้านทิศใต้ของหอนาฬิกา ห่างจากศาลากลางประมาณ 100 เมตร สันนิษฐานว่าคงจะเป็นบริเวณกลางเมืองในอดีต และคงสร้างขึ้นในสมัยอยุธยา หันหน้าไปทางทิศตะวันตก ในระยะหลังปรากฏว่า ศาลพระเสื้อเมือง เป็นที่นับถือของชาวจีนเป็นจำนวนมาก ศาลนี้จึงได้รับการบูรณะและตกแต่งขึ้นใหม่โดยเน้นศิลปะจีนแต่ยังคงใช้ชื่อ “ศาลพระเสื้อเมือง” ดังเดิม (องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครศรีธรรมราช, 2556, น. 2)         ประวัติศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช สิ่งศักดิ์สิทธิ์ คู่เมือง คู่แผ่นดิน ซึ่ง ภูมิ จิระเดชวงศ์ (2022) ได้กล่าวถึงประวัติของพระเสื้อเมือง ดังต่อไปนี้

ประวัติ บ้านท่านขุนรัฐวุฒิวิจารณ์ เป็นเรือนปั้นหยายกพื้น หลังคาสูง สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2445 โดยนายเขียน มาลยานนท์ ซึ่งได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เป็น “ขุนรัฐวุฒิวิจารณ์” นายอำเภอเมืองกลาย ภายหลังได้ยกที่ดินและบ้านหลังนี้ให้แก่นายโกวิท ตรีสัตยพันธุ์ (หลาน) เมื่อปี พ.ศ. 2482 ซึ่งต่อมาได้ใช้บ้านและที่ดินเปิดเป็นโรงเรียนรัฐวุฒิวิทยาและเปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนนครวิทยา และได้ปิดตัวลงเมื่อปี พ.ศ. 2529 และต่อมา ปี พ.ศ. 2426 นายสำราญ ตรีสัตยพันธุ์ ซึ่งเป็นทายาทคนหนึ่งของตระกูลตรีสัตยพันธุ์ ได้ซื้อบ้านและที่ดินแปลงนี้มาดำเนินการบูรณะปรับปรุง ซ่อมแซม เพื่ออนุรักษ์ไว้เป็นบ้านโบราณของจังหวัด พร้อมกับเปิดเป็นสถานที่ท่องเที่ยวได้มาชมความงามของเรือนไทยโบราณหลังนี้ (การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย [ททท.], ม.ป.ป.)  สถานที่ตั้ง สถานที่ตั้ง  ตั้งอยู่ถนนราชดำเนิน ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช เยื้องกับวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารไปทางทิศใต้ นขุนรัฐวุฒิวิจารณ์ อยู่ในพื้นที่เดียว กับร้านกาแฟไทชิ เป็นอาคารเรือนปั้นหยาอายุกว่า 108 ปี โดยทายาทของขุนรัฐวุฒิวิจารณ์ได้ดำเนินการบูรณะปรับปรุงบ้านหลังนี้อีกครั้ง ฟื้นฟูสู่สภาพที่สวยงามพร้อมกับเปิดเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเพื่อให้คนรุ่นหลังได้เยี่ยมชม เพราะป็นสถาปัตยกรรมโบราณที่งดงามสวยเด่นเป็นสง่าและน่าสนใจ โดยบ้านขุนรัฐวุฒิวิจารณ์ ได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ศิลปะสถาปัตยกรรม