วัดแม่เจ้าอยู่หัว
| ที่ตั้ง : | หมู่ที่ 3 ตำบลแม่เจ้าอยู่หัว อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช 80190 |
| ประเภท : | วัดราษฎร์ |
| สังกัด : | สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย |
| วันตั้งวัด : | พ.ศ. 1745 |
| วันรับวิสุงคามสีมา : | 13 มกราคม 2537 |
| สิ่งสำคัญ : | มีรูปปั้นแม่เจ้าอยู่หัว โดยกรมศิลปากรออกแบบเททองหล่อรูป สร้างมณฑปที่ประดิษฐาน รวมถึงสร้างเจดีย์ชื่อเจดีย์ศรีธรรมาโศกราช แทนเจดีย์องค์เดิม สมเด็จพระสังฆราช พระราชทานพระบรมสารีริกธาตุ นำมาบรรจุในเจดีย์ และมีพิธีเบิกเนตร จากนั้นได้จัดงานแห่ผ้าห่มพระบรมธาตุเจดีย์ศรีธรรมาโศกราชเป็นประจำทุกปี |
| ที่มาของชื่อ : | ชื่อวัดและชื่อตำบลผูกกับแม่เจ้าอยู่หัว หรือพระนางเลือดขาว ผู้ได้รับการเคารพในฐานะสตรีผู้มีบุญบารมีและเมตตาต่อประชาชน |
| โทรศัพท์ | 083 989 6909 |
| เว็บไซต์ : | https://www.facebook.com/pages/วัดแม่เจ้าอยู่หัว/102510461919982 |
ประวัติพระนางเลือดขาวแม่เจ้าอยู่หัว
แม่เจ้าอยู่หัว (พระนางเลือดขาว) เป็นบุตรคหบดีชาวจังหวัดพัทลุง เชื้อสายลังกา (คุลา) มารดาเป็นชาวบ้านเก่าหรือบ้านฆ็อง (บริเวณวัดแม่เจ้าอยู่หัว หมู่ที่ 3 ตำบลแม่เจ้าอยู่หัว อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช) บิดา มารดา มีอาชีพค้าขาย ณ ชุมชนสายหาดแก้ว นครศรีธรรมราชหรือสันทรายเชียรใหญ่ทางทิศใต้ คือบริเวณวัดแม่เจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นชุมชนท่าเรือในสมัยโบราน สถานที่เกิดของนาง คือบ้านเก่าหรือบ้านฆ้อง ประมาณ พ.ศ. 1745 แม่เจ้าอยู่หัว(พระนางเลือดขาว) มีพี่น้อง 3 คน คือ ทวดโปชี มีรูปปั้นประดิษฐาน ณ วัดพังยอม พ่อท่านขรัว มีรูปปั้นประดิษฐาน ณ วัดบ่อล้อและแม่เจ้าอยู่หัว มีรูปปั้นประดิษฐาน ณ วัดแม่เจ้าอยู่หัว
พระนามเดิมไม่ทราบแน่ชัด แต่ได้รับทราบจากคำบอกเล่า บางกระแสเรียกชื่อว่า “กังหรี” บางกระแสไม่ปรากฎพระนามเดิม แม่เจ้าอยู่หัว มีนิสัยโอบอ้อมอารีเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา เป็นที่รักของบุคคลโดยทั่วไปตั้งแต่เยาว์วัย แม่เจ้าอยู่หัวงามด้วยเบญจกัลยาณี คือ ผมงาม เนื้องาม ฟันงาม ผิวงาม และวัยงาม มีเลือดเป็นสีขาวมาตั้งแต่กำเนิด บิดา มารดาและผู้ใกล้ชิดทราบเรื่องนี้มาก่อนแล้วแต่เก็บเป็นความลับเพราะเป็นเรื่องที่แปลกไม่เคยพบเห็นมาก่อนไม่ทราบว่าจะเป็น
จะได้เป็นเจ้าคนนายคนต่อไป ขณะที่แม่เจ้าอยู่หัวทำหน้าที่เจียนหมาก เจียนพลู กรรไกรได้หนีบนิ้วของแม่เจ้าอยู่หัว มีเลือดไหลออกมาปรากฎเป็นสีขาวต่อหน้าประชาชนที่มาร่วมงานมากมาย ต่อมาจึงมีคนเรียกแม่เจ้าอยู่หัวว่าพระนางเลือดขาว ข่าวแม่เจ้าอยู่หัวมีเลือดสีขาวเลืดออกไปอย่างรวดเร็วจากบ้านต่อบ้าน ตำบลสู่ตำบล เมืองสู่เมือง ในที่สุดข่าวนี้ก็เข้าพระกรรณของพระเจ้าศรีธรรมโศกราชที่ 5 หรือพระเจ้าสีหราชกษัตริย์แห่งนครศรีธรรมราช (กรุงตามพรลิงค์) เมืองนครศรีธรรมราชในขณะนั้นตั้งอยู่ที่เมืองพระเวียง ในขณะเดียวกันพระเจ้าศรีธรรมโศกราชได้ทราบข่าวว่าเมืองทะรังหรือเมืองกันตัง (เมืองตรังปัจจุบัน) ได้แข็งข้อจะไม่ขึ้นต่อการปกครองของเมืองตามพรลิงค์ พระเจ้าศรีธรรมโศกจึงกรีฑาทัพเพื่อไปตีเมืองทะรัง และในการเดินทางไปเมืองทะรังนั้นเจ้าเมืองทะรังรู้ล่วงหน้า จึงจัดทัพมาต่อสู้กันที่บ้านทุ่งชนและทำการชนช้างกันที่นั่น (ปัจจุบันอยู่ในอำเภอทุ่งสง) การต่อสู้ปรากฎว่าทัพของเจ้าเมืองทะรังพ่ายแพ้แก่พระเจ้าศรีธรรมโศกราช พระองค์โปรดให้เจ้าเมืองทะรังจัดเครื่องบรรนาการมาถวายที่ทุ่งหญ้าริมเทือกเขานครศรีธรรมราช ก่อนที่พระองค์จะเสด็จกลับเมืองนครศรีธรรมราช (เมืองพระเวียง) เจ้าเมืองทะรังจึงนำเครื่องบรรณาการมาถวายที่ทุ่งกว้างริมเทือกเขาดังกล่าว ชาวบ้านจึงเรียกพื้นที่แห่งนั้นว่า ทุ่งสง คือที่ส่งเครื่องบรรณาการนั่นเอง (อำเภอทุ่งสงปัจจุบัน) เมื่อพระเจ้าศรีธรรมโศกราชรับเครื่องบรรณาการจากเจ้าเมืองทะรังเสร็จแล้ว จึงเดินทัพกลับสู่เมืองนครศรีธรรมราชพร้อมกับชัยชนะและเครื่องบรรณาการ ขณะเดินทัพเกิดค่ำระหว่างทางทรงหยุดขบวนทัพพักแรมที่ริมภูเขา พระองค์ทรงพระสุบิน เห็นสตรีมีลักษณะงดงามตามเบญจกัลยาณี มีใจกุศล ซึ่งเป็นคู่บุญบารมีของพระองค์ พำนักอยู่ทางทิศใต้ให้เสด็จไปตามเส้นทางหาดทรายแก้ว และนางมีเลือดไม่เหมือนสตรีโดยทั่วไปคือมีเลือดสีขาว ประกอบกับพระองค์ทรงทราบจากคำเล่าลือมาบ้างแล้ว (องค์การบริหารส่วนตำบลแม่เจ้าอยู่หัว, ม.ป.ป.)
ประวัติของแม่เจ้าอยู่หัวผูกกับพระเจ้าศรีธรรมโศกราช ซึ่งเป็นชื่อที่ปรากฏในตำนานเมืองนครศรีธรรมราชและความทรงจำทางศาสนาของภาคใต้ เรื่องเล่ากล่าวถึงพระนางในฐานะผู้มีคุณสมบัติงามพร้อม มีจิตใจเอื้อเฟื้อ และเป็นผู้ช่วยทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา การนำเรื่องราวนี้มาเชื่อมกับวัดแม่เจ้าอยู่หัวทำให้วัดเป็นเหมือนประตูสู่การเข้าใจตำนานเมืองนครศรีธรรมราชในระดับชุมชน ไม่ใช่เฉพาะระดับประวัติศาสตร์เมืองหลวงหรือพระธาตุสำคัญเท่านั้น
สิ่งสำคัญภายในวัด
ภายในวัดมีรูปปั้นแม่เจ้าอยู่หัว หรือพระนางเลือดขาว ประดิษฐานเป็นจุดศูนย์กลางของการสักการะ ผู้คนเดินทางมากราบไหว้ขอพร และแก้บนตามความเชื่อที่สืบต่อกันมา การบนบานและการแก้บนเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมศรัทธาที่พบได้ในหลายพื้นที่ของภาคใต้ แต่ที่วัดแม่เจ้าอยู่หัวมีเอกลักษณ์เฉพาะเพราะเชื่อมโยงกับสตรีในตำนานที่ชาวบ้านเคารพในฐานะผู้มีบุญบารมีและเป็นที่พึ่งทางใจ
เจดีย์ศรีธรรมาโศกราช เป็นเจดีย์ที่สร้างแทนเจดีย์องค์เดิม สมเด็จพระสังฆราช พระราชทานพระบรมสารีริกธาตุ นำมาบรรจุในเจดีย์ และมีพิธีเบิกเนตร จากนั้นได้จัดงานแห่ผ้าห่มพระบรมธาตุเจดีย์ศรีธรรมาโศกราชเป็นประจำทุกปี
และสิ่งที่นักท่องเที่ยวมักให้ความสนใจอีกอย่างคือฆ้องใหญ่ภายในวัด ฆ้องเป็นวัตถุที่ผูกกับเสียงแห่งการประกาศบุญ ความเป็นสิริมงคล และบรรยากาศวัดไทย เมื่ออยู่คู่กับรูปปั้นแม่เจ้าอยู่หัวและพื้นที่ริมคลองฆ้องจึงยิ่งทำให้วัดแห่งนี้มีอัตลักษณ์ที่จดจำง่าย ผู้มาเยือนจำนวนมากนิยมชมฆ้องใหญ่ ถ่ายภาพ และใช้พื้นที่บริเวณนี้เป็นจุดเริ่มต้นก่อนเข้าไปสักการะสิ่งสำคัญของวัด
วัดแม่เจ้าอยู่หัวจึงมีความหมายมากกว่าสถานที่สักการะรูปปั้นศักดิ์สิทธิ์ เพราะเป็นพื้นที่ที่ช่วยให้ผู้มาเยือนเห็นความสัมพันธ์ระหว่างวัด ชุมชน คลอง และตำนานท้องถิ่น ชื่อของตำบลแม่เจ้าอยู่หัวเองสะท้อนอิทธิพลของเรื่องเล่านี้อย่างชัดเจน เมื่อชื่อบุคคลในตำนานกลายเป็นชื่อพื้นที่ ความศรัทธาจึงไม่ได้อยู่เฉพาะในวัด แต่แทรกอยู่ในภูมิศาสตร์ วัฒนธรรม และความทรงจำของผู้คนในอำเภอเชียรใหญ่ และสิ่งที่นักท่องเที่ยวมักให้ความสนใจอีกอย่างคือฆ้องใหญ่ภายในวัด ฆ้องเป็นวัตถุที่ผูกกับเสียงแห่งการประกาศบุญ ความเป็นสิริมงคล และบรรยากาศวัดไทย เมื่ออยู่คู่กับรูปปั้นแม่เจ้าอยู่หัวและพื้นที่ริมคลองฆ้อง จึงยิ่งทำให้วัดแห่งนี้มีอัตลักษณ์ที่จดจำง่าย ผู้มาเยือนจำนวนมากนิยมชมฆ้องใหญ่ ถ่ายภาพ และใช้พื้นที่บริเวณนี้เป็นจุดเริ่มต้นก่อนเข้าไปสักการะสิ่งสำคัญของวัด
เอกสารอ้างอิง
วัดแม่เจ้าอยู่หัว. Love Thailand. https://www.lovethailand.org/travel/th/65-นครศรีธรรมราช/3657-วัดแม่เจ้าอยู่หัว.html
องค์การบริหารส่วนตำบลแม่เจ้าอยู่หัว. (ม.ป.ป.). ประวัติพระนางเลือดขาวแม่เจ้าอยู่หัว พระอัครมเหสีแห่งพระเจ้าศรีธรรมโศกราชที่ 5. https://www.maechaoyuhou.go.th/history1.ph
แวะวัด. (2569, 1 กันยายน). วัดแม่เจ้าอยู่หัว ตำบลแม่เจ้าอยู่หัว อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช… [ภาพประกอบ] [Status update]. Facebook.
Views: 3







