Khanitta Jitlang

พรหมลิขิตพาย้อนเวลาตามหาศรีปราชญ์

จากกระแสเรื่องพรหมลิขิต บทประพันธ์ของรอมแพง ได้กล่าวถึงศรีปราชญ์ ซึ่งเป็นบุคคลในประวัติศาสตร์ จุดประเด็นให้ค้นหา ความเป็นมาของศรีปราชญ์ บุคคลที่ได้รับการกล่าวขวัญถึงความสามารถทางด้านโคลงกลอน ศรีปราชญ์เป็นบุตรชายของพระโหราธิบดี เป็นกวีเอกแห่งแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ผู้ฉายแววอัจฉริยะทางด้านโคลงกลอนตั้งแต่อายุยังน้อย ตามประวัติที่มีการบันทึกไว้ ศรีปราชญ์สามารถแต่งโคลงกลอนได้ตั้งแต่อายุ 9 ขวบ ความสามารถเป็นที่ประจักษ์จนสมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงเรียกตัวเข้าเฝ้า ตามเอกสารที่บันทึกสืบต่อกันมา (ประวัติและโคลงกำศรวลศรีปราชญ์) กล่าวถึงประวัติและความสามารถของศรีปราชญ์ทางด้านโคลงกลอน จนได้รับความโปรดปรานจากสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โปรดให้เข้ารับราชการและพระราชทานนาน “ศรีปราชญ์”  ซึ่งศรีปราชญ์มีความสามารถทางด้านโคลงกลอน เป็นที่โปรดปรานเป็นอย่างมาก ประกอบกับนิสัยที่ไม่เกรงกลัวใคร จึงทำให้มีทั้งคนรักและคนชัง พระโหราธิบดีทราบดีว่าด้วยลักษณะนิสัยของศรีปราชญ์ที่ไม่เกรงกลัวใคร ทำให้พระโหราธิบดีผู้เป็นพ่อ ไม่ประสงค์จะให้เข้ารับราชการในวัง เพราะกลัวจะไปล่วงเกินผู้ใดเข้า และจะนำอันตรายมาถึงตัว แต่ขัดพระประสงค์ไม่ได้ จึงได้ทูลขอยกเว้นโทษตายให้ศรีปราชญ์หากทำสิ่งใดผิด ขอให้ลงโทษแค่เนรเทศ ด้วยความโปรดปราน พระนารายณ์มหาราชจึงทรงรับปาก ถึงแม้ว่าในท้ายที่สุดพระโหราธิบก็ไม่สามารถยับยั้งเรื่องราวที่หวาดกลัวได้ เพราะเมื่อศรีปราชญ์เข้ารับราชการในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ก็ทำความผิดจนถูกเนรเทศไปยังเมืองนครศรีธรรมราช และต้องมาจบชีวิตที่นครศรีธรรมราช ด้วยความผิดที่ศรีปราชณ์ไม่ได้ก่อ ก่อนถูกประหารจึงแต่งบทกลอนเพื่อยืนยันถึงความบริสุทธิ์ของตัวเอง และกลายเป็นที่รู้จักกันดีมาจนถึงทุกวันนี้ คือ ธรณีนี่นี้                    เป็นพยาน เราก็ศิษย์มีอาจารย์                 หนึ่งบ้าง เราผิดท่านประหาร                 เราชอบ เราบ่ผิดท่านมล้าง                  ดาบนี้คืนสนอง เมื่อพระนารายณ์มหาราชทรงเรียกตัวศรีปราชญ์กลับมายังกรุงศรีอยุธยา แต่ทราบว่าศรีปราชญ์ถูกประหารแล้ว ทรงพิโรธมาก จึงสั่งประหารเจ้าพระยานครฯ […]

พรหมลิขิตพาย้อนเวลาตามหาศรีปราชญ์ Read More »

บุคคลสำคัญ

จาก : สารพัดประโยชน์มากคุณค่า

จาก เป็นพืชที่มีประโยชน์มาก แต่ละส่วนของจาก สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย – ใบจาก ในส่วนของใบจากอ่อนนำมาตากให้แห้งและนำมาใช้มวนยาสูบสำหรับสูบ ใบจากแก่นำมาเย็บกับไม้ไผ่ เรียกว่า “ตับจาก” ใช้สำหรับมุงหลังคา หรือนำมาทำหมวก เรียกว่า “เปี้ยว” ทำที่ตักน้ำ เรียกว่า “หมาจาก” ใช้ห่อขนมต้ม ห่อขนมจาก นำมาสานเป็นตะกร้อหรือฟุตบอลทำเป็นของเล่นเด็ก (วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี, 2565) – ลูกจาก นำมาทำเป็นผักเคียงกินกับข้าว หรือนำไปทำขนมหวาน ทำลูกจากเชื่อม หรือลูกจากลอยแก้ว – นกจาก หรือทะลายจาก จะให้น้ำตาล นำมาทำน้ำตาลจาก น้ำตาลจากสด (puechkaset)น้ำตาลเกล็ด  หรือนำไปหมักทำเป็นน้ำส้มสายชูใช้ในการทำกับข้าว – ทางจาก นำมากั้นทำรั้วบ้าน หรือใช้รองทำเป็นทางเดินบริเวณที่มีโคลนตม (puechkaset) – พอนจาก นำมาทำเป็นแพ ทำจุกปิดขวดน้ำ หรือนำมาทำเป็นเชื้อเพลิง (puechkaset) – ดอกจาก ดอกจากอ่อนนำมาต้มเป็นผักจิ้มน้ำพริก (puechkaset) น้ำตาลที่ได้จากต้นจาก เรียกว่า น้ำตาลจาก

จาก : สารพัดประโยชน์มากคุณค่า Read More »

อาหารและขนม วิถีชีวิตและภูมิปัญญา

ต้นจาก วัฏจักรป่าไม้ชายเลสู่วิถีชีวิตของคนปากพนัง

จากเป็นพืชในตระกูลปาล์ม พบเห็นได้ตามบริเวณพื้นที่ติดชายทะเล หรือป่าชายเลน (จาก : พืชเศรษฐกิจเงินล้าน)จากเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดีบริเวณที่มีน้ำกร่อย ภาคใต้ของประเทศไทยมีพื้นที่ติดชายทะเลเป็นจำนวนมาก ดังนั้นจึงสามารถพบเห็นต้นจากได้ทั่วไป โดยเฉพาะในจังหวัดนครศรีธรรมราช บริเวณพื้นที่ตำบลขนาบนาก ซึ่งที่นี่ได้มีการพัฒนาเรื่องการปลูกจาก เนื่องจากผลกระทบจากการที่น้ำเค็มรุกล้ำเข้ามาในพื้นที่ทำนา ป่าจาก ในอดีตพื้นที่บริเวณขนาบนาก ส่วนใหญ่ดำรงชีวิตด้วยการทำนา แต่เมื่อมีปัญหาน้ำเค็มรุกล้ำเข้ามา การทำนาก็ได้รับผลกระทบ ดังนั้นจึงมีการศึกษาเพื่อปรับวิถีชีวิตให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป จากการสัมภาษณ์ คุณสัญญา อ่อนสูง ผู้ประสานงานโครงการปลูกป่าจาก เพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศน์ในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง เมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2566 ซึ่ง คุณสัญญาได้ให้ข้อมูลเบื้องต้นว่า ได้มีการเรียนรู้เรื่องจากตั้งแต่ปี 2550 เนื่องจากปัญหาน้ำเค็มรุกเข้ามาในพื้นที่นา พื้นที่นาได้รับความเสียหาย และได้รับงบประมาณในปี 2553 จึงได้มีการออกแบบการปลูกจาก เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทและความเหมาะสม ให้สามารถทำน้ำตาลจากได้ง่ายที่สุด ซึ่งการปลูกจากในหมู่ 8 เป็นโครงการปลูกป่าจากเพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศ ทั้งหมด 1850 ไร่ เริ่มปลูกปี 2553 การทดลองปลูก 2 แบบ คือ 1.การปลูกแบบดั้งเดิมที่เรียกว่าการเหยียบจาก โดยใช้เท้าเหยียบลูกจากให้จมลงในดิน ให้งอกเองตามธรรมชาติ โดยไม่มีการขุดร่อง ป่าจากแบบดั้งเดิม

ต้นจาก วัฏจักรป่าไม้ชายเลสู่วิถีชีวิตของคนปากพนัง Read More »

พืชและพันธุ์ไม้ประจำถิ่น

ปั้นดินสู่ดาว : เครื่องปั้นดินเผาบ้านมะยิง

เครื่องปั้นดินเผาบ้านมะยิง ปั้นจากดินธรรมดา สู่เครื่องปั้นดินเผา ที่มีลวดลายสวยงามและเป็นเอกลักษณ์ของพื้นถื่นท่าศาลา

ปั้นดินสู่ดาว : เครื่องปั้นดินเผาบ้านมะยิง Read More »

วิถีชีวิตและภูมิปัญญา, , ,
Scroll to Top