2023

บ้านในถุ้ง : ชุมชนต้นแบบการเรียนรู้ประมงชายฝั่งของอำเภอท่าศาลา

ดอกประดู่  ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์  และเป็นคำที่นำมาใช้เรียกรุ่นของนักศึกษาที่เข้ามาเรียนในมหาวิทยาลัยแห่งนี้ ว่า “ช่อประดู่”  เปรียบเหมือนดอกประดู่ที่แบ่งบาน เติบโตในดินแดนประดู่แห่งนี้

ทวดกลาย : จากสายเลือดนักรบบรรพชนผู้กล้าหาญ สู่เทวดาอารักษ์คลองกลาย ประวัติทวดกลาย ทวดกลาย  นักรบบรรพชนและจอมขมังเวท ผู้ปกปักรักษาสะพานข้ามคลองกลาย อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช แทนความรู้สึกเคารพและแรงศรัทธา ที่มีต่อ ”ทวดกลาย” หรือ โต๊ะกลาย รูปปั้นชาย นั่งขัดสมาส มือทั้งสองข้างวางไว้บนเข่า ห่มสไบเฉียงและโพกหัวด้วยผ้าสีขาว ตั้งวางอยู่ในศาลาเชิงสะพานฝั่งตำบลสระแก้ว จุดสถิตจิตวิญญาณบรรพชน ที่คนในพื้นที่เชื่อกันว่ามีฤทธิ์ดั่งเทวดาอารักษ์ ต่วนกูกลาย          “พ่อท่านกลาย” มีเชื้อสายมาจากพระยาไทรบุรี กล่าวคือ ในครั้งแผ่นดินพระเจ้าปราสาททอง แห่งกรุงศรีอยุธยา เจ้าพระยาไทรบุรีได้นำนายหวาน (ต่วนกูหวาน) บุตรชายเข้าไปถวายให้เป็นมหาดเล็กของเจ้าฟ้านายรายณ์โอรสของพระเจ้าปราสาททอง เพื่อนมหาดเล็กด้วยกันมีนายทองคำ ลูกเจ้ากรมคชบาล นายเผื่อน ลูกเจ้าพระยาพิษณุโลก นายเหล็ก นายปาน ลูกเจ้าแม่วัดดุสิต นายน้อย ลูกเจ้าพระยาราชบังสัน นายสังข์ ลูกเจ้าพระยายมราชเจ้าเมืองนครราชสีมา             มีพี่น้องทั้งหมด 3 คน คือ

คลองกลาย : คลองต้นน้ำจากผืนป่ากรุงชิง “คลองกลาย” สายน้ำมีต้นกำเนิดมาจากต้นน้ำบนผืนป่ากรุงชิง ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาหลวงและอุทยานแห่งชาติเขานัน จังหวัดนครศรีธรรมราช ผืนป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์มากอีกผืนหนึ่งของประเทศไทย สายน้ำจะมีขนาดไม่ใหญ่มากนัก  ส่งผลให้มีสภาพอากาศเย็นตลอดปี คลองกลายถือเป็นอีกหนึ่งดัชนีที่บ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติได้เป็นอย่างดี กรุงชิง  เป็นที่ราบสูงแห่งหนึ่งของเทีอกเขาหลวง มีเขายอดเหลือง เขากลบ เขาวังไฟ เขานัน รายล้อม จึงเรียกที่ราบนี้ว่า “อ่าวกรุงชิง” ซึ่งหมายถึงที่ราบสูงในวงล้อมของภูเขา กรุงชิงมีเนื้อที่ประมาณ 100,000 ไร่ ตั้งอยู่ในตำบลกรุงชิง อำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช คำว่า “กรุงชิง” มาจากคำว่า “ต้นชิง” เป็นพันธุ์ไม้ตระกูลปาล์มชนิดหนึ่งและเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารหลายสาย ชุมชนป่าต้นน้ำกรุงชิงเป็นชุมชนที่อาศัยผืนป่ากรุงชิงและสายน้ำที่สำคัญหลายสายในการหล่อเลี้ยงชีวิตมายาวนาน เป็นชุมชนที่อยู่ในอาณาเขตนบพิตำ ที่มีประวัติแห่งการต่อสู้ด้านความคิดและการปกครองโดยพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2517 ต่อมาฝ่ายรัฐบาลสามารถยึดพื้นที่ได้ ส่งผลให้ป่ากรุงชิงแตกในปี 2524 และในปัจจุบันสภาพป่ากรุงชิงยังคงทิ้งร่องรอยทางประวัติศาสตร์เอาไว้ให้ผู้ที่มีความสนใจเข้าไปศึกษาหาความรู้จากร่องรอยประวัติศาสตร์เหล่านี้ได้ รวมทั้งกรุงชิงยังเป็นแหล่ง ท่องเที่ยวสำคัญและขึ้นชื่อของอำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช กรุงชิง เป็นต้นน้ำสายหลักของคลองกลาย มีด้วยกัน 2 สายที่สำคัญ แม่น้ำสายแรกที่กำเนิดคลองกลาย ได้แก่ น้ำตกกรุงชิง  1. น้ำตกกรุงชิง ตั้งอยู่พื้นที่หมู่ 3

ผ้ายกเมืองนคร ถือเป็นศิลปหัตถกรรมอันล้ำค่าของชาวนครศรีธรรมราช นอกจากจะเป็นสิ่งจำเป็นในชีวิตประจำวันของคนในท้องถิ่นแล้ว ยังแสดงถึงวิถีชีวิตในมุมอื่นๆ ของแต่ละท้องถิ่นได้เป็นอย่างดีอีกด้วย ได้แก่ ภูมิปัญญา ความคิดสร้างสรรค์ ค่านิยม ความเชื่อ ประเพณี สังคม ศิลปะ รวมทั้งอาชีพ ศิลปหัตถกรรมแขนงนี้จึงควรค่าแก่การศึกษา อนุรักษ์ และพัฒนาเป็นอย่างยิ่ง