ศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช

  ศาลพระเสื้อเมือง เป็นศาลสำหรับบูชาเทพเจ้าผู้ทำหน้าที่รักษาเมือง เรียกว่าพระเสื้อเมือง สันนิษฐานว่าตัวอาคารเดิมเป็นไม้ทั้งหลังภายในมีหอเล็ก ประดิษฐานเทวรูปเทพเจ้า (พระเสื้อเมือง) จำนวน 2 องค์ลักษณะคล้ายกับท้าวกุเวรราชในวิหารม้า วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ต่อมามีผู้บูรณะเทวรูปั้น 2 องค์นี้และลงรักปิดทอง ทำหน้าที่ป้องกันภัยอันตราย รักษากำลังไพร่พล และให้ความอยู่เย็นเป็นสุขแก่ประชาชนและบ้านเมือง  ตามคติโบราณ เมื่อใดที่มีการตั้งบ้านเมืองก็มักจะสร้างศาลไว้ให้เทพารักษ์ผู้รักษาบ้านเมืองด้วย (องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครศรีธรรมราช, 2556, น. 2) ศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช ตั้งอยู่ด้านทิศใต้ของหอนาฬิกา ห่างจากศาลากลางประมาณ 100 เมตร สันนิษฐานว่าคงจะเป็นบริเวณกลางเมืองในอดีต และคงสร้างขึ้นในสมัยอยุธยา หันหน้าไปทางทิศตะวันตก ในระยะหลังปรากฏว่า ศาลพระเสื้อเมือง เป็นที่นับถือของชาวจีนเป็นจำนวนมาก ศาลนี้จึงได้รับการบูรณะและตกแต่งขึ้นใหม่โดยเน้นศิลปะจีนแต่ยังคงใช้ชื่อ “ศาลพระเสื้อเมือง” ดังเดิม (องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครศรีธรรมราช, 2556, น. 2)         ประวัติศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช สิ่งศักดิ์สิทธิ์ คู่เมือง คู่แผ่นดิน ซึ่ง ภูมิ จิระเดชวงศ์ (2022) ได้กล่าวถึงประวัติของพระเสื้อเมือง ดังต่อไปนี้ […]

ศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช Read More »

แหล่งท่องเที่ยว ศาสนสถาน สิ่งก่อสร้างและสถานที่ สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ความเชื่อและประเพณี โบราณสถานและโบราณวัตถุ

ลูกประ : ไม้ผลประจำถิ่น@นครศรีธรรมราช

ประ ไม้ยืนต้นพบมากในนครศรีธรรมราช ลูกประทำอาหารได้หลากหลายเป็นของกินเล่นใส่ในแกงส้ม เป็นผักเหนาะ คั่วทำน้ำชุบลูกประ … หรอย

ลูกประ : ไม้ผลประจำถิ่น@นครศรีธรรมราช Read More »

Food พืชและพันธุ์ไม้ประจำถิ่น อาหารและขนม ต้นไม้และดอกไม้, , , ,

เริน ไม้ใต้ถุนสูง : สถาปัตยกรรมดั้งเดิมจากภูมิปัญญาของภาคใต้

เรินไม้ใต้ถุนสูง หลังคาสูง ภาคใต้อยู่ในเขตร้อนชื้นมีมรสุมฝนตกเกือบทั้งปี เริน ต้องมั่นคงแข็งแรง ระบายอากาศและป้องกันท่วมได้

เริน ไม้ใต้ถุนสูง : สถาปัตยกรรมดั้งเดิมจากภูมิปัญญาของภาคใต้ Read More »

ภาษาถิ่นใต้ วิถีชีวิตและภูมิปัญญา สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น, , , , ,

พิพิธภัณฑ์หาดทรายแก้ว : วัตถุโบราณ สมบัติของชาติ ณ เมืองสิบสองนักษัตร

พิพิธภัณฑ์หาดทรายแก้ว ตั้งอยู่ที่ 103/1 หมู่ 1 ตำบลท่าขึ้น อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นพื้นที่ติดชายทะเล เป็นพิพิธภัณฑ์ส่วนตัวของผู้ใหญ่เยิ้ม เรืองดิษฐ์ เดิมท่านประกอบอาชีพเป็นแม่ค้า ก่อนจะมาดำรงตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน และเป็นเจ้าของหาดทรายแก้วรีสอร์ท นางเยิ้ม เรืองดิษฐ์ เกิดวันที่ 8 ตุลาคม 2501 ณ บ้านเลขที่ 5 หมู่ที่ 1 ต.ท่าขึ้น อ.ท่าศาลา เป็นบุตรของนายเชย นางเขียน บุญสุวรรณ มีพี่น้อง 9 คน นางเยิ้ม เป็นคนที่ 6 พ่อแม่มีอาชีพทำนาอยู่ชายทะเล เลี้ยงลูก 9 คน ด้วยความยากลำบาก ลูกๆ ทุกคน จบ ป.4 ยกเว้น น้องๆ รุ่นหลังๆ นางเยิ้มเป็นผู้สนับสนุนส่งเสริมให้น้องๆ ได้เรียนต่อที่โรงเรียนใกล้บ้าน คือโรงเรียนทางขึ้น การไปโรงเรียน เดินไป ช่วงเช้าน้ำทะเลลด เดินริมชายหาดไปโรงเรียนทุกวัน

พิพิธภัณฑ์หาดทรายแก้ว : วัตถุโบราณ สมบัติของชาติ ณ เมืองสิบสองนักษัตร Read More »

แหล่งท่องเที่ยว สินค้าและของดีเมืองนคร สิ่งก่อสร้างและสถานที่ เครื่องรางของขลัง เครื่องแต่งกายและเครื่องประดับประจำถิ่น

วัดหน้าพระลาน อ.เมือง จ.นครศรีธรรมราช

สถานที่ตั้ง วัดหน้าพระลาน ตั้งอยู่ทางมุมด้านทิศใต้จดถนนพระลานหลังวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารนครศรีธรรมราช โดยมีถนนเล็กๆ กั้นอยู่ ระหว่างกัน สามารถเดินผ่านจากวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ออกไปทางประตูด้านข้างบริเวณจุดจำหน่ายสินค้า เลี้ยวขวาก็จะเห็น วัดหน้าพระลานอยู่ตรงข้ามกัน ที่อยู่ของวัด      วัดหน้าพระลาน ตั้งอยู่ ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช 80000 นิกาย             สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ประเภทวัด       วัดราษฎร์ ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัด : เมื่อปีพุทธศักราช 1800 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา : เมื่อปี พ.ศ. 2493 (วันพระ สืบสกุลจินดา, 2567) เจ้าอาวาส        พระ​สมุห์​รุ่งธรรม​ อติภทฺโทรักษาการเจ้าอาวาสคนปัจจุบัน เมื่อปี 2567 (พระ​คณาจาร​ย์จังหวัด​นครศรี​ธรรมราช​, 2567) ประวัติวัด ชื่อวัดมาจากคำว่า “พระลาน” ซึ่งโดยทั่วไปแล้วจะเป็นสถานที่ประกอบพระราชพิธีด้านทิศเหนือ วัดแห่งนี้คาดว่าสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1800 สำหรับพระราชาคณะที่ “พระสังฆราชาลังการาม” มีหน้าที่ดูแลรักษาองค์พระบรมธาตุเจดีย์ทางทิศใต้ แต่เดิมเนื่องจากวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร เป็นเขตพุทธาวาสไม่มีพระสงฆ์ เพิ่งเริ่มมีการปลูกกุฎีในสมัยพระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

วัดหน้าพระลาน อ.เมือง จ.นครศรีธรรมราช Read More »

แหล่งท่องเที่ยว ศาสนสถาน ประวัติท้องถิ่น โบราณสถานและโบราณวัตถุ, , , , , , ,

เคย [เคอย] : กะปิอ่าวทองคำ ทำจากกุ้งเคย

เคยหรือกะปิทำจากกุ้งเคย บ้านเราเรียก “เคย” หรือ “เคอย” ทำเอง กินเอง ให้และขายสร้างรายได้ หนึ่งในของแลกเปลี่ยนของเรือเหนือ หรือเกลอเขา-เกลอเล

เคย [เคอย] : กะปิอ่าวทองคำ ทำจากกุ้งเคย Read More »

กุ้งเคย สินค้าและของดีเมืองนคร อาหารและขนม วิถีชีวิตและภูมิปัญญา, , , , ,

ทอลาน ที่บ้านหน้าทัพ : ภูมิปัญญาท้องถิ่นผลิตภัณฑ์รักษ์โลก

ทอลาน คือ การนำยอดลานมาผ่านกรรมวิธีจนกลายเป็นเส้นลานแห้งแล้วนำมาทอเป็นผืน ต้นลาน คล้ายต้นตาล ต้นสูงตรง ใช้ประโยชน์ได้ทุกส่วน ขึ้นตามแนวฝั่งแม่น้ำหรือพื้นที่ชุ่มน้ำ ป่าพรุเรียกว่าลานพรุ คุณสมบัติของยอดลานพรุ มีความเหนียว อ่อนตัว เส้นใยแข็งแรง น้ำหนักเบา ผิวลื่นเป็นมัน

ทอลาน ที่บ้านหน้าทัพ : ภูมิปัญญาท้องถิ่นผลิตภัณฑ์รักษ์โลก Read More »

กุ้งเคย ศิลปหัตถกรรมประจำถิ่น วิถีชีวิตและภูมิปัญญา, , , , , , , ,

วัดก้างปลา อ.ทุ่งสง จ.นครศรีธรรมราช

สถานที่ตั้ง วัดก้างปลา ตั้งอยู่เลขที่ 88 บ้านก้างปลา ถนนทุ่งสง-ห้วยยอด หมู่ที่ 3 ตำบลที่วัง อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช ใช้เวลาเดิน ทางจากในตัวอำเภอทุ่งสงออกไปทางถนนทุ่งสง-ห้วยยอด ประมาณ 20 นาที ซึ่งวัดจะอยู่ทางฝั่งตรงกันข้าม ซึ่งจะมองเห็นประตูวัดที่ มีความแปลกตาออกไป ที่อยู่ของวัด      วัดก้างปลา เลขที่ 88 หมู่ที่ 3 ตำบลที่วัง อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช 80110 นิกาย             สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ประเภทวัด       วัดราษฎร์ ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัด : เมื่อปีพุทธศักราช 2400 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา : เมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2518 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 20 เมตร ยาว 40 เมตร (แผ่นป้ายข้อมูลของวัดก้างปลา, ม.ป.ป.) เจ้าอาวาส       

วัดก้างปลา อ.ทุ่งสง จ.นครศรีธรรมราช Read More »

แหล่งท่องเที่ยว ศาสนสถาน ประวัติท้องถิ่น, , , , , , ,

วัดสำโรง อ.ทุ่งสง จ.นครศรีธรรมราช

สถานที่ตั้ง ตั้งอยู่ที่ บ้านนาหลวงเสน หมู่ที่ 6 ตำบลนาหลวงเสน อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยสามารถเดินทางจากเส้นทางถนนเข้า เมืองทุ่งสงสายในตรงข้ามกับสวนหลวง ร.5 ทุ่งสง ตรงไปเลี้ยวซ้ายผ่านวัดเขาปรีดี แล้วเลี้ยวขวาตรงไปตามถนนก็จะถึงวัดสำโรง (ซึ่งใช้เวลาประมาณ 5 นาทีในการเดินทาง) ที่อยู่ของวัด      บ้านนาหลวงเสน หมู่ที่ 6 ตำบลนาหลวงเสน อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช 80110 นิกาย             สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ประเภทวัด       วัดราษฎร์ ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัด : เมื่อปีพุทธศักราช 2470 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา : เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม ปีพุทธศักราช 2518 (พระสังฆาธิการ), ม.ป.ป.) เจ้าอาวาส        พระบุญส่ง กต ปุญโญ (รักษาการเจ้าอาวาส) (สุวิทย์ คงหอม, 2568) ประวัติวัด แต่เดิมพื้นที่บริเวณนี้เป็นวัดร้าง ต่อมาจึงได้ตั้งเป็นวัดเขาสำโรง (วัดเขาโหฺมฺรง)

วัดสำโรง อ.ทุ่งสง จ.นครศรีธรรมราช Read More »

แหล่งท่องเที่ยว ศาสนสถาน สิ่งก่อสร้างและสถานที่ ประวัติท้องถิ่น โบราณสถานและโบราณวัตถุ, , , , , , ,

การไหว้บูชาครูหมอตายายโนรา เพื่อแสดงความกตัญญู

ความเป็นมาของพิธีกรรมดังกล่าว ความกตัญญูกตเวที เป็นเครื่องหมายของคนดี และสำหรับชาวภาคใต้ส่วนหนึ่งของไทยนั้นก็ได้มีประเพณีหนึ่งที่แสดงออกถึงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษที่ได้กระทำสืบต่อกันมาช้านานก็คือ “การไหว้บูชาครูหมอตายายโนรา” นั่นเอง “ครูหมอโนราและตายายโนรา” ในการรับรู้ของชาวบ้านถือเป็นสิ่งที่มีพลังอำนาจ สามารถบันดาลทั้งคุณและโทษแก่ลูกหลาน ทุกช่วงสำคัญในชีวิตจึงต้องทำ “พิธีเซ่นไหว้” เพื่อเป็นการบอกกล่าวและขอบคุณตายายที่ช่วยดูแลลูกหลานให้อยู่เย็นเป็นสุข หากลูกหลานเพิกเฉยไม่เคารพบูชา ไม่เซ่นไหว้ ลบหลู่ หรือทำตัวไม่เหมาะสม เช่น คบชู้ ลักขโมย เชื่อกันว่าจะ “ถูกลงโทษ” ทำให้เจ็บป่วยและไม่สามารถรักษาให้หายได้ด้วยการแพทย์แผนปัจจุบัน ซึ่งต้องแก้ด้วย “การบวงสรวง” ในทางกลับกันก็สามารถใช้พิธีกรรมเดียวกันนี้เพื่อ “บนบาน” ขอให้ท่านช่วยเหลือเรื่องสำคัญได้ (องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย, 2565) การบูชาครูหมอตายายในสายตระกูลตนนั้นถือเป็นเรื่องใกล้ตัว และสำคัญยิ่งเพราะเราจะทราบที่มาและเรื่องราวของครอบครัวผ่านการนับถือครูหมอ ซึ่งเป็นบรรพบุรุษประจำตระกูล ทั้งยังเป็นการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในครอบครัว บุคคลในตระกูลให้แน่นแฟ้นขึ้นด้วย ซึ่งการไหว้หิ้งครูหมอประจำตระกูลนั้น ปีหนึ่งควรไหว้หนึ่งครั้งเป็นอย่างน้อย และ ไม่ควรที่จะละเลยบรรพบุรุษของตนไปไหว้บรรพบุรุษคนอื่น อย่างรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ถึงแม้ว่าจะนับถือครูหมอเหมือนกัน แต่รายละเอียดนั้นแต่ละครอบครัวย่อมมีความแตกต่างกัน  ดังนั้นเพื่อที่จะให้การสักการะบูชาเห็นผล ลูกหลานที่เป็นชนรุ่นหลังควรที่จะทำพิธีไหว้ครูหมอตายายด้วยตนเอง จะทำให้ทราบว่า ครูหมอตายายที่อยู่กับบรรพบุรุษเรามายังคงอยู่หรือไม่ สามารถช่วยเหลืออะไรได้บ้าง อย่างน้อยๆ เราก็ได้สื่อสารกับบรรพบุรุษด้วยตนเอง บอกกล่าวและขอพรด้วยตัวเอง ก็ย่อมได้รับพรจากบรรพบุรุษอย่างเต็มเปี่ยม  และเป็นการเสริมสร้างธรรมะแห่งกตเวทิตา หรือ การตอบแทนคุณ การระลึกคุณ ให้เกิดขึ้นในใจของเรา

การไหว้บูชาครูหมอตายายโนรา เพื่อแสดงความกตัญญู Read More »

วิถีชีวิตและภูมิปัญญา ประเพณีและเทศกาล ความเชื่อและประเพณี, , , , , ,
Scroll to Top