ช้างล้อมเจดีย์

เมื่อเราเดินเข้าไปในวิหารทับเกษตร ซึ่งเป็นระเบียงรอบฐานพระบรมธาตุเจดีย์ มีลักษณะเป็นซุ้ม และมีหัวช้างยื่นออกมาจากฐานพระบรมธาตุเจดีย์ราวกับว่าเป็นขื่อคานรับพระบรมธาตุเจดีย์ ซุ้มเหล่านี้มีโดยรอบ 22 ซุ้ม (หมายถึงมีหัวช้าง 22 หัว) ระหว่างซุ้มหัวช้างแต่ละซุ้ม มีซุ้มเรือนแก้วครอบพระพุทธรูปปูนปั้นปางประทานอภัยอยู่สลับกันโดยรอบ ฐานพระบรมธาตุเจดีย์จํานวน 25 ซุ้ม สันนิษฐานว่าซุ้มเหล่านี้สร้างสมัยอยุธยา แต่ได้รับอิทธิพลทางศิลปะแบบลพบุรี บางซุ้มมีลักษณะคล้ายของสุโขทัย ทุกด้านในวิหารนี้มีธรรมาสน์สําหรับพระสงฆ์ใช้ในการแสดงพระธรรมเทศนาในวันพระ ส่วนบนฐานที่ยกพื้นขึ้นเป็นชั้นที่ 2 นั้น เดินได้โดยรอบ 3 ด้าน ยาวเท่ากันทุกด้าน คือด้านละ 15 วา 3 นิ้ว (วิเชียร ณ นคร และคณะ, 2521, น. 455-456) ประติมากรรมรูปช้างบริเวณฐานพระบรมธาตุเจดีย์ ประติมากรรมรูปช้างบริเวณฐานพระบรมธาตุเจดีย์ เป็นการประดับตกแต่งส่วนฐานเจดีย์องค์พระบรมธาตุ นครศรีธรรมราชด้วยประติมากรรมปูนปั้นรูปช้างไม่ปรากฏหลักฐานเอกสารที่ระบุชัดเจนถึงปีสร้าง แต่ได้ปรากฏว่ามีการกล่าวถึงอยู่ในเอกสารโบราณที่เขียนขึ้นในสมัยอยุธยาและสมัยรัตนโกสินทร์ เช่น ในเอกสารตำนานเมืองนครศรีธรรมราช กล่าวถึงไว้ความตอนหนึ่งว่า“… กบวนพระศรีรัตมหาธาตุ … แลหวางพะนั้นมีช้างล่อหัว ๒๒ ตัวๆ สูง 3 สอก บนทิพคิรียนั้น…”จากเอกสารโบราณ […]