คลังสารสนเทศนครศรีธรรมราช มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

ขนมน้ำดัง : ขนมที่มีความหนึบ หอมและอร่อยเฉพาะตัวของอำเภอนบพิตำ

Post author:Ruchira Tamram
Post published:October 7, 2025
Post category:อาหารและขนม / วิถีชีวิตและภูมิปัญญา
Post comments:0 Comments
Post last modified:September 23, 2025

ขนมน้ำดัง หรือมีชื่อเรียกอีกอย่างว่า “ขนมน้ำด่าง” หรือ “กีก้วย” หรือ “ขนมถ้วยจีน” “ขนมโกสุย” เป็นขนมไทยที่มีลักษณะเด่นคือมีเนื้อขนมที่หนึบ หอม โดยเฉพาะขนมน้ำดังของอำเภอนบพิตำ ที่มีน้ำด่างที่ทำจากขี้เถ้าของเปลือกทุเรียนและเปลือกมังคุด ที่เป็นส่วนประกอบสำคัญที่ทำให้ได้เนื้อสัมผัสที่หนึบและมีกลิ่นหอมอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว

ขนมน้ำดัง : อำเภอนบพิตำ

ขนมน้ำดัง หรือขนมน้ำด่าง ขนมขึ้นชื่อของอำเภอนบพิตำ น้ำด่างจากขี้เถ้าเปลือกทุเรียน และเปลือกมังคุด ซึ่งเป็นผลไม้ที่มีมากในพื้นที่ โดยมีการนำไปตากให้แห้งแล้วนำมาเผาไฟ ส่วนน้ำด่าง จะผ่านกระบวนการหมักจนตกตะกอน แล้วกรองจนใสสะอาด ทำให้ขนมมีความหอม หนึบ นำมาผสมกับแป้งจนเป็นเนื้อเดียวกัน กระบวนการทำขั้นตอนผ่านความพิถีพิถัน เป็นขนมที่มีสูตรเฉพาะตัว ผ่านความเอาใจใส่ของชาวบ้านทุ่งใน อำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นเทคนิคที่มีการถ่ายทอดจากรุ่นสุ่รุ่นจนถึงปัจจุบัน

ขนมน้ำดัง หรือขนมน้ำด่าง มีลักษณะเป็นสีน้ำตาลทอง ซึ่งหากทานคูกับมะพร้าว ยิ่งหอม หนึบ อร่อยมาก เป็นขนมขึ้นชื่อในอำเภอนบพิตำ บ้านทุ่งใน จังหวัดนครศรีธรรมราช

ขั้นตอนการทำขนมน้ำดัง

ส่วนประกอบ วัตถุดิบในการปรุง

แป้งข้าวจ้าว
แป้งท้าวยายม่อม
น้ำด่าง (น้ำจากการเผาและหมักจากเปลือกทุเรียนและเปลือกมังคุด)
น้ำตาลทรายแดง
มะพร้าวขูด

คุณประโยชน์ของส่วนผสม

แป้งข้าวจ้าว ให้คุณค่า ทางโภชนาการ เพิ่นเพิ่มแคลเซียมและสังกะสี
น้ำตาลทรายแดง มีคุณสมบัติร้อนและรสหวาน มีสรรพคุณช่วยบำรุงกำลัง ช่วยทำให้เลือดไหลเวียนได้สะดวกมากยิ่งขึ้น
แป้งท้าวยาวม่อม แก้อาการอ่อนเพลีย แก้ร้อนใน
น้ำด่าง ทำมาจากเปลือกทุเรียนและเปลือกมังคุด มีสรรพคุณช่วยบรรเทาอาการกรดเกินในกระเพาะอาหาร ท้องผูก กำจัดของเสีย ด้านอนุมูลอิสระ ช่วยสร้างความสมดุลในร่างกายได้เป็นอย่างดี

วิธีการผลิต/ปรุง

นำแป้งข้าวจ้าว และ แป้งท้ายายม่อม ใส่ในอ่างผสมกับน้ำด่าง คนเข้าด้วยกัน น้ำน้ำตาลที่ละลายแล้วค่อยๆ เทผสมลงแป้ง คนให้ส่วนผสมเข้ากัน
นำไปกรอง เตรียมไว้
นำมะพร้าวขูด นึ่ง ประมาณ 5 นาที สำหรับโรยหน้า
นำขึ้นตั้งใส่น้ำ ตั้งไฟ ใส้ถ้วยตะไล ขนาดเล็ก ตักตัวขนมลงในถ้วย
นึ่งด้วยไฟแรง นึ่ง 10 นาที หรือมากกว่านั้นจนขนมสุก
แกะขนมออกจากถ้วย จัดใส่จาน โดยหน้าด้วยมะพร้าวขูด

น้ำด่าง : ขั้นตอนการทำ

การทำน้ำด่าง จากเปลือกทุเรียนและเปลือกมังคุด โดยใช้วิธีเกี่ยวข้องกับการนำเปลือกไปเผาจนเกิดเป็นขี้เถ้า จากนั้นนำขี้เถ้ามาแช่น้ำจนได้น้ำด่างที่มีสารละลายอัลคาไลน์ ซึ่งชาวบ้านจะนำไปใช้หมักหรือผสมกับแป้งเพื่อทำขนมน้ำดัง โดยต้องผ่านกระบวนการตกตะกอน กรอง และอาจต้องมีการต้มเพื่อฆ่าเชื้อก่อนนำไปใช้

ขั้นตอนพื้นฐานการทำน้ำด่างจากเปลือกทุเรียนและเปลือกมังคุด

เตรียมเปลือก : ล้างเปลือกทุเรียนและเปลือกมังคุดให้สะอาด
เผา : นำเปลือกไปตากแห้งแล้วเผาไฟจนกลายเป็นขี้เถ้า
สกัดน้ำด่าง : นำขี้เถ้าที่ได้มาแช่น้ำ เพื่อสกัดเอาสารอัลคาไลน์ออกมา
ทำให้ใส : ปล่อยให้ตกตะกอน แล้วกรองเอาเฉพาะส่วนที่เป็นน้ำใสสะอาด
นำไปใช้ : นำน้ำด่างที่ได้ไปใช้ในกระบวนการทำขนมหรือผลิตภัณฑ์อื่นๆ

การนำน้ำด่างไปใช้

ทำขนมน้ำดัง : น้ำด่างที่ได้จากการเผาเปลือกทุเรียนและเปลือกมังคุดนิยมนำไปผสมกับแป้งและส่วนผสมอื่น ๆ เพื่อทำขนมน้ำดัง ซึ่งเป็นขนมพื้นเมืองของอำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยกระบวนการนี้จะทำให้ขนมมีความหนึบและหอม

ข้อควรระวังในการใช้น้ำด่าง

กระบวนการทำน้ำด่างอาจต้องอาศัยความชำนาญและเทคนิคที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น ควรดำเนินการภายใต้การดูแลของผู้ที่มีความรู้ หรือศึกษาจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ปลอดภัยและมีคุณภาพ

ขนมน้ำดัง หรือขนมน้ำด่าง ขนมขึ้นชื่อของนบพิตำ นครศรีธรรมราข

น้ำด่างจากขี้เถ่าเปลืองทุเรียนและเปลือกมังคุด โดยการนำไปตากแห้งแล้วนำไปเผาไฟให้เป็นถ่าน และผ่านกระบวนการหักจนตกตะกอ่น แล้วกรองจนใสสะอาด ทำให้ขนมมีความหอม หนึบ

นำด่างมาผสมกับแป้งจนเป็นเนื้อเดียวกัน กระบวนการทำทุกขั้นตอนผ่านความพิถีพิถัน เอาใจใส่จากชาวบ้านทุ่งใน อำเภอนบพิตำ และเป็นเทคนิคที่ขึ้นชื่อจากรุ่นสู่รุ่นถือเป็นวิถีปัญญาชาวบ้านใน

อำเภอนบพิตำอีกย่างหนึ่ง (Pandee Thailand, 2020)