ประตูเยาวราช วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร มีประตูทางเข้าวัดหน้า 3 ประตู
ประตูทางเข้าวัดพระมหาธาตุ ทางเข้าด้านหน้า 3 ประตู ประตูตรงกับวิหารธรรมศาลา คือประตูแรก ชื่อว่า ประตูเยาวราช เป็นประตูที่ พระเจ้่าอยู่หัวรัชกาลที่ 6 เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งพระยุพราช ได้สร้างไว้ ประวัติการสร้างประตูเยาวราช ประตูทีรัชกาลที่ 6 ทรงโปรดให้สร้างขึ้นเป็นพุทธบูชาเมือครั้งยังดำรงตำแหน่งพระราชอิสริยยศเป็น พระยุพราช เมือ คราวเสด็จพระราชดำเนินเลียบมณฑลปักต์ใต้ ร.ศ. 128 (2452) และได้พระราชทานนามว่า”ประตูเยาวราช” ลักษณะประตู ประตู เยาวราชเป็นประตูกลาง เป็นประตูซุ้มขนาดใหญ่ก่ออิฐถือปูนประดับลวดลายปูนปั้น ฐานย่อไม้่สิบสอง เป็นเรือนจตุรมุขด้านหนึ่งมีหน้ามุขสองชั้น หน้าบันด้านหน้าทำเป็นรูปพระเกี้ยวและมีตัวหนังสือบอกว่า ร.ศ.128 หน้าบันด้านหลังทำเป็นลวดลายปูนปั้นรูปพระนารายณ์ทรงครุฑจุดนาค หน้าบันด้านเหนือใต้ทำเป็นรูปเทพพนมประกอบลายไทยยอดซุ้มทำเป็นรูปยอดพระมหามงกุฎ ต่อมาในสมัยท่านเจ้าคุณพระรัตนธัชมุนี เป็นเจ้าอาวาส โดยได้รับความร่วมมือช่วยเหลือจากท่านเจ้าคุณพระภัทรธรรมธาดา (โสภิโต) ผู้เป็นช่างทำ ท่านเจ้าคุณพระภัทรมุขมุนี (กนตสีโล) พล.ต.ต. ขุนพันธรักษ์ราชเดช และนายชุบ ไชยคีรี เป็นผู้จัดหาทุนได้สร้างประตูลักษณะเหมือนประตูเยาวราช ขึ้นทางด้านเหนือและใต้ของประตูเยาวราชอีก 2 ประตู (ประวัติวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร , 2519)
เมื่อเราไปกราบไหว้เพื่อสักการะองค์พระธาตุเจดีย์ ภายในวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ซึ่งมีประตูทางทั้งด้านหน้าและด้านหลังรวมกันจำนวน 4 ประตู โดยแบ่งเป็นทางด้านหน้าทิศตะวันออกติดกับถนนราชดำเนิน ส่วนด้านหลังทิศตะวันตกติดถนนพระบรมธาตุ ซึ่งประตูตรงกลางติดกับถนนราชดำเนิน จะมองเห็นวิหารธรรมศาลา และองค์พระธาตุเจดีย์ จะมีชื่อว่า “ประตูเยาวราช”

ประตูเยาวราช ได้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2452 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งขณะนั้นดํารงพระยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร ได้เสด็จประพาสนครศรีธรรมราช และเสด็จวัดพระมหาธาตุด้วย ในการเสด็จคราวนั้นได้โปรดเกล้าฯ ให้สร้างประตูกลางของวัดพระมหาธาตุเป็นซุ้มก่ออิฐถือปูน เป็นซุ้มประตูขนาดใหญ่ มีลายปูนปั้นประดับ จารึกปีที่สร้าง คือ ร.ศ. ๑๒๘ มีซุ้มทิศด้วย ยอดของซุ้มประตูเป็นแบบพระมหามงกุฎ และพระราชทานนาม ว่า ประตูเยาวราช

ต่อมาได้มีการทําซุ้มประตูที่เหลืออีก ๒ ประตู โดยพระรัตนธัชมุนี (คุณฐาภรโณ เถร-แบน เปรียญ) เจ้าอาวาส เป็นประธานอํานวยการ โดยความช่วยเหลือของพระภัทรธรรมธาดา (โสภิโต) เป็นช่าง พระภัทรมุขมุนี (กนฺตสีโล) พลตํารวจตรี ขุนพันธรักษ์ราชเดช และนายชุบ ไชยคีรี เป็นผู้จัดหาทุน สร้างประตูทางเหนือและใต้ของประตูเยาวราชอีก ๒ ประตู แต่ไม่มีการตั้งชื่อประตูที่สร้างขึ้นนี้ (วิเชียร ณ นคร และคณะ, 2521, น. 462)
ในมุมมองของภูมิ จิระเดชวงศ์ (2565) มองว่าซุ้มประตูเยาวราช ซึ่งก่อสร้างในปี พ.ศ. 2452 มีความงดงามเป็นอัตลักษณ์อย่างลงตัว และมักจะบอกกล่าวทุก ๆ คนเสมอว่า เป็นซุ้มประตูที่มียอดเป็น เทริดโนรา เพราะพิจารณาหลาย ๆ มุม มาตั้งแต่เด็ก ๆ มองกี่ครั้งก็มีลักษณะเหมือนเทริดโนรา ซึ่งมีความงดงามและสอดคล้องกันเป็นอย่างยิ่ง



ข้อมูลอ้างอิง
ประวัติวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร . (2519). https://opac.wu.ac.th/bibitem?bibid=b00150734
ภูมิ จิระเดชวงศ์. (13 พฤษภาคม 2565). มองกี่ครั้ง ก็ยังคงเหมือน เทริดโนรา. วัดศรีทวี (วัดท่ามอญ). https://watsritawee.org/article-381/
วิเชียร ณ นคร, สมพุทธ ธุระเจน, ชวน เพชรแก้ว, ฉัตรชัย ศุกระกาญจน์ และ ปรีชา นุ่นสุข. (2521). นครศรีธรรมราช. อักษรสัมพันธ์.
วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร
พระบรมธาตุเจดีย์ นครศรีธรรมราช ปูชนียสถานอันเป็นศูนย์รวมศรัทธาของพุทธศาสนิกชนทั้งมวล วิหารเขียน : จากสถานที่ฝีกเขียนหนังสือและจดจาร คัดลอก เขียนพระไตรปิฎก สู่พิพิธภัณฑ์ของวัดViews: 1801







