ชาพระธาตุ เครื่องพุทธบูชาที่เกี่ยวข้องกับการประกอบอาชีพของชาวเมืองนครศรีธรรมราช “ต้นข้าว และต้นหมาก” ถ้าต้นข้าวแทนชาวนา ต้นหมากต้นพลูก็คือ ชาวสวน นครศรีธรรมราชมีทั้งชาวนาและชาวสวน

เรินไม้ใต้ถุนสูง หลังคาสูง ภาคใต้อยู่ในเขตร้อนชื้นมีมรสุมฝนตกเกือบทั้งปี เริน ต้องมั่นคงแข็งแรง ระบายอากาศและป้องกันท่วมได้

เคยหรือกะปิทำจากกุ้งเคย บ้านเราเรียก “เคย” หรือ “เคอย” ทำเอง กินเอง ให้และขายสร้างรายได้ หนึ่งในของแลกเปลี่ยนของเรือเหนือ หรือเกลอเขา-เกลอเล

ทอลาน คือ การนำยอดลานมาผ่านกรรมวิธีจนกลายเป็นเส้นลานแห้งแล้วนำมาทอเป็นผืน ต้นลาน คล้ายต้นตาล ต้นสูงตรง ใช้ประโยชน์ได้ทุกส่วน ขึ้นตามแนวฝั่งแม่น้ำหรือพื้นที่ชุ่มน้ำ ป่าพรุเรียกว่าลานพรุ คุณสมบัติของยอดลานพรุ มีความเหนียว อ่อนตัว เส้นใยแข็งแรง น้ำหนักเบา ผิวลื่นเป็นมัน

ความเป็นมาของพิธีกรรมดังกล่าว ความกตัญญูกตเวที เป็นเครื่องหมายของคนดี และสำหรับชาวภาคใต้ส่วนหนึ่งของไทยนั้นก็ได้มีประเพณีหนึ่งที่แสดงออกถึงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษที่ได้กระทำสืบต่อกันมาช้านานก็คือ “การไหว้บูชาครูหมอตายายโนรา” นั่นเอง “ครูหมอโนราและตายายโนรา” ในการรับรู้ของชาวบ้านถือเป็นสิ่งที่มีพลังอำนาจ สามารถบันดาลทั้งคุณและโทษแก่ลูกหลาน ทุกช่วงสำคัญในชีวิตจึงต้องทำ “พิธีเซ่นไหว้” เพื่อเป็นการบอกกล่าวและขอบคุณตายายที่ช่วยดูแลลูกหลานให้อยู่เย็นเป็นสุข หากลูกหลานเพิกเฉยไม่เคารพบูชา ไม่เซ่นไหว้ ลบหลู่ หรือทำตัวไม่เหมาะสม เช่น คบชู้ ลักขโมย เชื่อกันว่าจะ “ถูกลงโทษ” ทำให้เจ็บป่วยและไม่สามารถรักษาให้หายได้ด้วยการแพทย์แผนปัจจุบัน ซึ่งต้องแก้ด้วย “การบวงสรวง” ในทางกลับกันก็สามารถใช้พิธีกรรมเดียวกันนี้เพื่อ “บนบาน” ขอให้ท่านช่วยเหลือเรื่องสำคัญได้ (องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย, 2565) การบูชาครูหมอตายายในสายตระกูลตนนั้นถือเป็นเรื่องใกล้ตัว และสำคัญยิ่งเพราะเราจะทราบที่มาและเรื่องราวของครอบครัวผ่านการนับถือครูหมอ ซึ่งเป็นบรรพบุรุษประจำตระกูล ทั้งยังเป็นการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในครอบครัว…

วัวชน เป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของจังหวัดนครศรีธรรมราช มักจะชนกันในช่วงเทศกาลงานเดือนสิบ แต่ละครั้งจะมีเดิมพันกันสูงมาก ตั้งแต่หลักหมื่นจนถึงหลักหลายล้านบาทขึ้นอยู่ความเก๋าเกมของวัวชนแต่ละค่่าย

ข้าวตอก  ถือเป็นสิ่งที่เป็นสิริมงคล คนไทยจึงนิยมใช้ข้าวตอกเป็นตัวแทนของความเป็นสิริมงคลที่มีความหมายดีต่อชีวิต ซึ่งในวิถีชีวิตของคนไทยตั้งแต่โบราณกาลมานั้นมักจะใช้เข้าตอกในพิธีและงานบุญต่าง ๆ  เช่น  งานบุญเข้าพรรษา เรามักเห็นข้าวตอกในงานพิธีต่าง ๆ เช่น การนำข้าวตอกไปวัดในงานบุญเข้าพรรษา เพราะว่าข้าวตอกเป็นอาหารที่เหมาะสมกับสภาวะและความเป็นอยู่ของพระภิกษุในฤดูกาลเข้าพรรษา เพราะเป็นอาหารที่สามารถเก็บไว้ได้นาน ความหมายของ “ข้าวตอก” ข้าวตอก ประกอบด้วยคำว่า ข้าว กับคำว่า ตอก ที่แปลว่า แตก  ข้าวตอกจึงหมายถึงข้าวเปลือกที่นำมาคั่วให้เปลือกแตกออกและเมล็ดข้าวบานเป็นดอกสีขาวนวล มีลักษณะคล้ายกับดอกมะลิ  ข้าวตอกคั่ว ข้าวตอกกับงานบุญเข้าพรรษา เมื่อถึงงานบุญเข้าพรรษาของชาวจังหวัดนครศรีธรรมราช สิ่งหนึ่งที่เหล่าพุทธศาสนิกชนจะนำไปวัดก็คือ “ข้าวตอก”  เพื่อนำไปถวายพระในวันเข้าพรรษา นอกเหนือจากข้าวตอกแล้วก็จะมีน้ำตาลทรายด้วย  ซึ่งข้าวตอกที่นำไปถวายพระนั้น จะเก็บไว้ที่วัด พระ-เณรจะยังฉันไม่ได้…

คาบสมุทรมลายูและภาคใต้ของไทยปัจจุบันมีการแข่งนกกรงหัวจุกหลายประเภท แต่ที่ได้รับความนิยมจะมี 3 ประเภทคือนับดอก สากล เสียงทอง