กำแพงเมือง สถานท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ของนครศรีธรรมราช ที่เห็นอยู่ในปัจจุบันเป็นกำแพงที่บูรณะในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดยวิศวกรฝรั่งเศส เดอ ลามาร์ (Monsieur de Lamare) ออกแบบการสร้างแบบ ชาโต (Chateau) เป็นกำแพงก่ออิฐทับบนคันดินเดิม มีใบเสมาบนกำแพงเพื่อบังทางปืน หลังใบเสมาเป็นเชิงเทิน มีทางเดินบนกำแพง มีป้อม
แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ของจังหวัดนครศรีธรรมราชมีทั้งหมด ๖ แหล่ง ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมือง ๕ แหล่ง ดังนี้ แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์บ่อน้ำวัดหน้าพระลาน แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์บ่อน้ำวัดเสมาเมือง แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์บ่อน้ำวัดเสมาชัย แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์บ่อน้ำวัดประตูขาว แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์หน้าเขามหาชัย อำเภอลานสกา ๑ แหล่งคือ แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ห้วยปากนาคราช วิถีชีวิตของของบุคคลและกลุ่มคนที่นับถือศาสนาพุทธและศาสนาพราหมณ์ มีความเชื่อตรงกันว่าในการประกอบพระราชพิธีและพิธีกรรมใดต้องมีน้ำเป็นองค์ประกอบที่สำคัญอย่าวหนึ่ง เพราะน้ำเป็นธาตุเย็น ทำให้เกิดความอ่อนโยนและมีความร่มเย็นเป็นสุข แก่ผู้คน ซึ่งพระราชพิธีและพิธีกรรมต่าง ๆ น้ำพระพิพัฒสัตยา น้ำบรมราชาภิเษก น้ำมูรธาภิเษก และ น้ำพุทธมนต์ เป็นต้น น้ำที่มาใช้ในพิธีกรรมต่าง ๆ ต้องเป็นน้ำที่ใสสะอาด…
ศาลหลักเมืองนครศรีธรรมราช เปรียบเสมือนสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง ตั้งอยู่ บริเวณทิศเหนือของสนามหน้าเมือง บนเนื้อที่ 2 ไร่ ประกอบด้วยอาคาร 5 หลัง หลังกลางเป็นที่ประดิษฐานของศาลหลักเมือง ออกแบบให้มีลักษณะ คล้ายศิลปะศรีวิชัย เรียกว่าทรงเหมราชลีลา
คลองปากพยิง กั้นระหว่างอำเภอท่าศาลา-อำเภอเมือง นครศรีธรรมราช ต้นน้ำเกิดจากหนานระฟ้าในเขตเทือกเขาหลวง ไหลผ่านน้ำตกอ้ายเขียว อำเภอพรหมคีรี อำเภอท่าศาลาและอำเภอเมือง นครศรีธรรมราช ออกสูทะเลที่ปากน้ำปากพยิง ระหว่างทางที่ไหลผ่านพบแหล่งโบราณสถานบ้านพรหมโลก แหล่งโบราณคดีบ้านโมคลาน
พระสิหิงค์ซึ่งประดิษฐานภายในหอพระสิหิงค์นั้น เป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองนครศรีธรรมราชมาแต่โบราณ ลักษณะเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ประทับนั่งขัดสมาธิเพชร หล่อด้วยสำริด หน้าตักกว้าง 32 เซนติเมตร กางกั้นด้วยฉัตรหักทองขวางทำด้วยโลหะปิดทองฉลุลาย ด้านข้างของพระสิหิงค์มีพระพุทธรูปหุ้มเงินและพระพุทธรูปหุ้มทองปางอุ้มบาตรประทับยืนข้างละ 1 องค์
ประเพณีแห่นางดาน เป็นการบูชาเทพบริวารในคติพราหมณ์ด้วยแผ่นไม้กระดาน กว้าง 1 ศอก สูง 4 ศอก 3 แผ่นแทนพระจันทร์และพระอาทิตย์ พระธรณี พระคงคา สมมติแทนเทพทั้ง 4 รับเสด็จพระอิศวรหรือพระศิวะ
พระวิหารหลวง พระวิหารหลวง เชื่อกันว่าสร้างในสมัยสุโขทัยพร้อมกับพระบรมธาตุ แต่ต่อมาได้ดัดแปลงพระวิหารหลวงเป็นอุโบสถ และใช้ประกอบพิธีสักการะบูชาพระบมธาตุร่วมกัน และยังใช้เป็นสถานที่ประกอบสังฆกรรมอย่างอุโบสถโดยทั่วไป เช่น กระทำอุโบสถของพระภิกษุสงฆ์ ประกอบพิธีกรรมวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เป็นต้น นอกจากนี้ยังใช้เป็นสถานที่ประกอบพระราชพิธี เช่น การแต่งตั้งเจ้าเมืองและการถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา เป็นต้น ประกอบพิธีสมโภชพระบรมธาตุประจำทุกๆ ปี
สนามหน้าเมือง เป็นแหล่งประวัติศาสตร์สำคัญแห่งหนึ่งของเมืองนครศรีธรรมราช มีลักษณะเป็นสนามสวนหย่อมที่ตั้งอยู่หน้าเมือง ใจกลางเมือง อยู่ตรงข้ามกับโรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราช และศาลาประดู่หก บริเวณด้านหลังจะติดกับถนนที่เป็นร้านค้าจำหน่ายสินค้าพื้นเมืองของจังหวัดนครศรีธรรมราช
ภายในวัดพระบรมธาตุวรมหาวิหาร (วัดพระธาตุ) โดยเฉพาะในบริเวณวิหารคด (หรือวิหารพระด้าน) นอกจากจะมีพระบรมธาตุเจดีย์องค์ใหญ่ ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตั้งตระหง่านอยู่โดดเด่นแล้ว ยังมีเจดีย์รายหรือเจดีย์บริวารอยู่รอบองค์พระบรมธาตุเจดีย์ถึง 158 องค์ และหนึ่งในจำนวนนี้มีเจดีย์อยู่องค์หนึ่งซึ่งเรียกกันว่า “เจดีย์พระปัญญา” หรือ “พระปัญญา” รวมอยู่ด้วย
การกวนข้าวยาโค ถือเป็นพลังศรัทธาของพุทธศาสนิกชนชาวนครศรีธรรมราช ที่สืบทอดกันมาครั้งโบราณกาล โดยเริ่มต้นจากความเชื่อและความศรัทธา โดยมีการนำน้ำนมข้าวและผลผลิตทางการเกษตรมาร่วมกันกวนเป็นข้าวยาโค เพื่อถวายแด่พระภิกษุสงฆ์ ซึ่งถือเป็นการสร้างบุญกุศลอันยิ่งใหญ่ และผลบุญเหล่านี้จะส่งผลให้ผลผลิตในเรือกสวนไร่นา มีความ เจริญงอกงาม อุดมสมบูรณ์ และข้าวยาโคนี้ ยังถือเป็นข้าวทิพย์ หากใครได้รับประทานจะทำให้เกิดสิริมงคลแก่ชีวิต