คลองกลาย : คลองต้นน้ำจากผืนป่ากรุงชิง

คลองกลาย : คลองต้นน้ำจากผืนป่ากรุงชิง "คลองกลาย" สายน้ำมีต้นกำเนิดมาจากต้นน้ำบนผืนป่ากรุงชิง ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาหลวงและอุทยานแห่งชาติเขานัน จังหวัดนครศรีธรรมราช ผืนป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์มากอีกผืนหนึ่งของประเทศไทย สายน้ำจะมีขนาดไม่ใหญ่มากนัก  ส่งผลให้มีสภาพอากาศเย็นตลอดปี คลองกลายถือเป็นอีกหนึ่งดัชนีที่บ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติได้เป็นอย่างดี กรุงชิง  เป็นที่ราบสูงแห่งหนึ่งของเทีอกเขาหลวง มีเขายอดเหลือง เขากลบ เขาวังไฟ เขานัน รายล้อม จึงเรียกที่ราบนี้ว่า “อ่าวกรุงชิง” ซึ่งหมายถึงที่ราบสูงในวงล้อมของภูเขา กรุงชิงมีเนื้อที่ประมาณ 100,000 ไร่ ตั้งอยู่ในตำบลกรุงชิง อำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช คำว่า “กรุงชิง” มาจากคำว่า “ต้นชิง” เป็นพันธุ์ไม้ตระกูลปาล์มชนิดหนึ่งและเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารหลายสาย ชุมชนป่าต้นน้ำกรุงชิงเป็นชุมชนที่อาศัยผืนป่ากรุงชิงและสายน้ำที่สำคัญหลายสายในการหล่อเลี้ยงชีวิตมายาวนาน เป็นชุมชนที่อยู่ในอาณาเขตนบพิตำ…

0 Comments

ผ้ายกเมืองนคร : มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรมอันลำ้ค่าของ “ชาวนคร”

ผ้ายกเมืองนคร ถือเป็นศิลปหัตถกรรมอันล้ำค่าของชาวนครศรีธรรมราช นอกจากจะเป็นสิ่งจำเป็นในชีวิตประจำวันของคนในท้องถิ่นแล้ว ยังแสดงถึงวิถีชีวิตในมุมอื่นๆ ของแต่ละท้องถิ่นได้เป็นอย่างดีอีกด้วย ได้แก่ ภูมิปัญญา ความคิดสร้างสรรค์ ค่านิยม ความเชื่อ ประเพณี สังคม ศิลปะ รวมทั้งอาชีพ ศิลปหัตถกรรมแขนงนี้จึงควรค่าแก่การศึกษา อนุรักษ์ และพัฒนาเป็นอย่างยิ่ง

0 Comments

การทำนาดำ : วิถีการทำนาแบบดั้งเดิมของเกษตรกรนครศรีธรรมราช

การทำนาดำ : วิถีการทำนาแบบดั้งเดิมของเกษตรกรนครศรีธรรมราช วิถีการทำนา การทำนาดำ เป็นการปลูกข้าว เป็นหนึ่งสองวิธีของการทำงานในจังหวัดนครศรีธรรมราช

0 Comments

เดือนสามหลามเหนียว ใส่ข้าวโบสถ์ : ที่นครศรีธรรมราช

       เดือนสามหลามเหนียว ใส่ข้าวโบสถ์  เป็นประเพณีการทำบุญด้วยเหนียวหลาม หรือข้าวหลามของชาวอำเภอท่าศาลา  ในเดือน 3 วันมาฆบูชา ชองทุกปี  เมื่อได้ข้าวหลาม หรือ “เหนียวหลาม” แล้วนอกจากแบ่งปันให้เพื่อนบ้านแล้ว ชาวบ้านจะนำมาเก็บไว้ในโบสถ์หรือ  “ใส่ข้าวโบสถ์” เพื่อถวายพระสงฆ์ เพื่อให้นำเหนียวหลามไว้ฉันได้นานหลายวัน  และเชื่อว่า ประเพณี หลามเหนียว ใส่ข้าวโบสถ์ จะได้บุญกุศลเป็นอย่างมาก        การหลามเหนียวหรือข้าวหลาม  เป็นประเพณีการทำเหนียวหลาม เพื่อทำบุญเดือนสาม วันมาฆะบูชา  โดยชาวบ้านแถบอำเภอท่าศาลา และในปัจจุบันแพร่หลายไปยังอำเภออื่น ๆ ของนครศรีธรรมราชด้วย โดยชาวบ้านจะร่วมกันหลามเหนียว…

1 Comment

จักสาน : จากภูมิปัญญาสู่วัฒนธรรมร่วม

จักสาน : จากภูมิปัญญาสู่วัฒนธรรมร่วม จักสาน หรือเครื่องจักสานมีมานาน มีหลักฐานว่ามีมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ และจนถึงปัจจุบันก็ยังใช้กันอยู่ในชีวิตประจำวัน ภูมิปัญญาการใช้วัสดุจากธรรมชาติ มาถัก ทอ สาน เป็นภาชนะ เครื่องมือ เครื่องใช้ ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ลักษณะ รูปร่าง ขึ้นรูป ต่างกันไปตามลักษณะการใช้งาน ของแต่ละท้องถิ่น แต่ละอาชีพ รูปร่าง ลวดลาย และวัสดุ แตกต่างกัน ทำให้เครื่องจักสานแต่ละท้องถิ่นมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวประเภทเครื่องจักสานเครื่องมือประกอบอาชีพ เกษตรกรรมเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน ในครัวเรือนเครื่องมือล่าสัตว์ เครื่องมือจับสัตว์น้ำเครื่องมือ เครื่องใช้ในพิธีกรรม --จักสาน : ที่บ้านฉัน…

1 Comment

มังคุดคัด : ของดีหนึ่งเดียวของนครศรีธรรมราช

มังคุดคัด : ของดีหนึ่งเดียวของเมืองนครศรีธรรมราช ทำความรู้จักมังคุดคัดกัน มังคุดคัด ผลไม้ที่มีสีขาวจากเนื้อในของผลไม้ที่หาได้ง่ายในเมืองนครฯ คือมังคุด แต่ที่ไม่เหมือใครในประเทศนี้และถือเป็นเอกลักษณ์หนึ่งเดียวของเมืองนครศรีธรรมราช  คือสิ่งที่เรียกว่า "มังคุดคัด"  มาจาก มังคุด+คัด (คำว่า "คัด" ภาษาใต้หมายถึงการปอกเปลือกออก) คำนี้จึงหมายถึง การนำมังคุดแก่ที่มีการปอกเปลือกออกเรียบร้อยแล้ว การคัดเลือกมังคุดเพื่อนำมาคัด  มังคุดที่จะนำมาคัด จะเลือกมังคุดแก่  ผิวสีเขียว  ๆ  และมังคุดคัดยังเป็นของกินเล่นของพื้นถิ่นเมืองนครศรีธรรมราชที่มีมายาวนาน ปัจจุบันเราจะเห็นแม่ค้าใส่ถาดเสียบไม้เหมือนลูกชิ้นเดินขายที่วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร เดิมทีมังคุดคัดเสียบด้วยก้านมะพร้าว ช่วงหลังเปลี่ยนเป็นเสียบด้วยไม้ไผ่   ส่วนการคัดมังคุดมาทำมังคุดคัดนั้น  จะใช้มังคุดผลแก่ ๆ ลูกสีเขียวเขียว หรือจะใช้แบบ แทงเข็มเล็กน้อย นำมาคัดเอาเปลือกออก ล้างด้วยน้ำจนยางเหลือง ๆ  ออกจนหมด…

3 Comments

“โบราณสถานตุมปัง” สิ่งศักดิ์สิทธิ์ของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

โบราณสถานตุมปัง  ตั้งอยู่ในพื้นที่ของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ซึ่งสำนักศิลปากรที่ 12 นครศรีธรรมราช ได้ขึ้นประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 118 ตอนพิเศษ 33ง เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2544 มีพื้นที่ 80 ไร่ 3 งาน 80 ตารางวา คำว่า “ตุมปัง” มีสำเนียงคล้ายกับภาษายาวีว่า “ตุมปัส” ซึ่งแปลว่า “ที่อยู่” โบราณสถานแห่งนี้ได้รับขุดค้นขุดแต่งทางโบราณคดีเมื่อ พ.ศ. 2545 – 2546 พบอาคารโบราณสถานก่ออิฐ…

0 Comments