การไหว้บูชาครูหมอตายายโนรา : สืบทอดความกตัญญูผ่านสายเลือด

      การไหว้บูชาครูหมอตายายโนรา เป็นการแสดงความกตัญญูกตเวทีญญูต่อบรรพบุรุษที่ได้กระทำสืบต่อกันมาช้านาน 
       และ ครูหมอโนราและตายายโนรา ในการรับรู้ของชาวบ้านถือเป็นสิ่งที่มีพลังอำนาจ สามารถบันดาลทั้งคุณและโทษแก่ลูกหลาน ทุกช่วงสำคัญในชีวิตจึงต้องทำ “พิธีเซ่นไหว้” เพื่อเป็นการบอกกล่าวและขอบคุณตายายที่ช่วยดูแลลูกหลานให้อยู่เย็นเป็นสุข หากลูกหลานเพิกเฉยไม่เคารพบูชา ไม่เซ่นไหว้ ลบหลู่ หรือทำตัวไม่เหมาะสม เช่น คบชู้ ลักขโมย เชื่อกันว่าจะ “ถูกลงโทษ” ทำให้เจ็บป่วยและไม่สามารถรักษาให้หายได้ด้วยการแพทย์แผนปัจจุบัน ซึ่งต้องแก้ด้วย “การบวงสรวง” ในทางกลับกันก็สามารถใช้พิธีกรรมเดียวกันนี้เพื่อ “บนบาน” ขอให้ท่านช่วยเหลือเรื่องสำคัญได้ (องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย, 2565)

       การบูชาครูหมอตายายในสายตระกูลของผู้เขียนเองนั้นถือเป็นเรื่องใกล้ตัวและสำคัญยิ่ง  เพราะเราจะทราบที่มาและเรื่องราวของครอบครัวผ่านการนับถือครูหมอ ซึ่งเป็นบรรพบุรุษประจำตระกูล ทั้งยังเป็นการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในครอบครัวและในตระกูลให้แน่นแฟ้นขึ้นด้วย ซึ่งการไหว้หิ้งครูหมอประจำตระกูลนั้น ปีหนึ่งควรไหว้หนึ่งครั้งเป็นอย่างน้อย และ ไม่ควรที่จะละเลยบรรพบุรุษของตนไปไหว้บรรพบุรุษคนอื่น อย่างรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ถึงแม้ว่าจะนับถือครูหมอเหมือนกัน แต่รายละเอียดนั้นแต่ละครอบครัวย่อมมีความแตกต่างกัน  ดังนั้นเพื่อที่จะให้การสักการะบูชาเห็นผล ลูกหลานที่เป็นชนรุ่นหลังควรที่จะทำพิธีไหว้ครูหมอตายายด้วยตนเอง จะทำให้ทราบว่า ครูหมอตายายที่อยู่กับบรรพบุรุษเรามายังคงอยู่หรือไม่ สามารถช่วยเหลืออะไรได้บ้าง อย่างน้อย ๆ เราก็ได้สื่อสารกับบรรพบุรุษด้วยตนเอง บอกกล่าวและขอพรด้วยตัวเอง ก็ย่อมได้รับพรจากบรรพบุรุษอย่างเต็มเปี่ยม  และเป็นการเสริมสร้างธรรมะแห่งกตเวทิตา หรือ การตอบแทนคุณ การระลึกคุณ ให้เกิดขึ้นในใจของเรา เพื่อที่จะดำรงสืบทอดเผ่าพันธุ์ไปสู่อนาคต (ภูมิ จิระเดชวงศ์, 2562)