ยางพาราเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทยในพื้นที่ภาคใต้ เนื่องจากสภาพแวดล้อมเหมาะสมที่เอื้ออำนวยแก่การปลูกยางพาราเป็นอย่างมาก จึงทำให้เป็นแหล่งในการปลูกยางพาราที่สำคัญและยังสามารถสร้างรายได้ สร้างอาชีพให้แก่คนในพื้นที่ภาคใต้ โดยเฉพาะ “น้ำยาง” ซึ่งเป็นผลผลิตที่ได้จากท่อลำเลียงส่วนเปลือกของต้นยาง สามารถนำมาเป็นวัตถุดิบในการทำผลิตภัณฑ์ยางชนิดต่างๆ สำหรับใช้ในอุตสาหกรรม เช่น ผลิตยางรถ ผลิตถุงมือยาง ฯลฯ

และนอกจากแถบภาคใต้แล้วสภาพแวดล้อมของประเทศไทยในแถบภาคอื่นๆ เช่น บางจังหวัดของภาคตะวันออก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือ ก็ริเริ่มหันมาปลูกยางพารากันมากขึ้น แต่การปลูกต้นยางพาราให้เจริญเติบโตได้ดีไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการเลือกปุ๋ยอินทรีย์ให้เหมาะสมหรือระยะเวลาในการปลูกต้นยางพาราก็จะต้องใช้เวลายาวนานถึง 7 ปี จึงจะสามารถเริ่มเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ ดังนั้นคุณภาพของดินตลอด 7 ปี ที่ปลูกต้นยางพาราจึงต้องมีการดูแลที่เหมาะสมนั่นเอง (บริษัท ฮานนา อินสทรูเม้นท์ส (ประเทศไทย) จำกัด, ม.ป.ป.)

ซึ่งในปัจจุบันเกษตรกรในท้องถิ่นจะนิยมขายน้ำยางพารากับร้านที่รับซื้อโดยตรงมากกว่าการทำแผ่นยางแล้วรอให้แห้งเพื่อนำไปขายเหมือนในยุคก่อนกันมากขึ้น หรือแทบจะไม่มีให้เห็นแล้ว ด้วยเหตุนี้ในฐานะที่ผู้เขียนนั้นเป็นลูกหลานของเกษตรกรชาวสวนยางพารา และได้เคยช่วยพ่อแม่ทำแผ่นยางมาในวัยเด็กนั้น ได้มองเห็นว่าควรจะถ่ายทอดขั้นตอนการทำยางแผ่นที่เกษตรกรพื้นถิ่นยังคงทำกันอยู่บ้างนั้นไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาต่อไป

ลักษณะที่ดีของยางแผ่น

1.    ยางแผ่นบางสม่ำเสมอ ความหนาไม่เกิน 3 มิลลิเมตร

2.    ขนาดของแผ่นยางกว้าง 38-46 เซนติเมตร ยาว 80-90 เซนติเมตร

3.    น้ำหนัก 0.8-1.2 กิโลกรัม/แผ่น

4.    สะอาด ไม่มีเชื้อรา สิ่งสกปรก และฟองอากาศเจือปน

5.    รูปทรงเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ไม่คอดกิ่วสีสม่ำเสมอ ลายดอกเห็นเด่นชัด

6.    ความชื้นในแผ่นยางไม่ควรเกิน 2%

7.    มีความยืดหยุ่นดี

สำหรับอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำยางแผ่น ได้แก่

1.    จักรรีดยาง ทั้งรีดเรียบและรีดออก

2.    แท่นนวดยกพื้น ปูด้วยสังกะสี

3.    ตะกงอะลูมิเนียม

4.    ตะแกรงกรองน้ำยางเบอร์ 40 และ 60

5.    ถังรวมน้ำยาง

6.    น้ำกรดฟอร์มิค

7.    กระป๋องตวงน้ำกรด

8.    กระป๋องตวงน้ำยาง

9.    ที่กวนน้ำยาง

10.  แผ่นสังกะสีปิดตะกงยาง

11.  น้ำยาง

12.  น้ำสำหรับผสมน้ำยาง และสำหรับล้างทำความสะอาดยางแผ่นและเครื่องมือต่างๆ

13.  ตุ่มน้ำ, อ่างน้ำ

หลักในการทำยางแผ่นที่ดีนั้น มีดังนี้ คือ

1.    เครื่องมือเครื่องใช้ต้องสะอาด

2.    กรองน้ำยางให้สะอาดปราศจากสิ่งสกปรกใดๆ

3.    ทำยางให้ได้แผ่นขนาดมาตรฐาน

4.    ใช้น้ำกรดที่ถูกต้องและใช้ในอัตราส่วนที่พอเหมาะ

(การยางแห่งประเทศไทย, 2560)

และหลังจากที่เก็บน้ำยางจากสวนยางแล้ว เมื่อนำกลับมาถึงบริเวณที่ทำแผ่นยาง จะต้องรีบทำแผ่นยางทันที เพราะถ้าช้าเกินไปจะทำให้ยางรัดตัว แข็งเร็วเกินไป ทำให้ยากในการทำแผ่นยางตามขนาดที่ต้องการได้

วิธีการทำแผ่นยางของเกษตรกรพื้นถิ่น มีขั้นตอนดังนี้ คือ

1. การกรีดยาง – จะกรีดในช่วงหัวค่ำ หรือ ช่วงหัวรุ่ง ก็ได้ ตามความสะดวก
2. รอจนน้ำยางหยุดไหล ประมาณ 2-3 ชั่วโมง (ตามความเหมาะสม) แล้วจึงเก็บน้ำยางจากต้นมารวมกันไว้
3. นำตะกงอะลูมิเนียม (“บ้าว” ชื่อเรียกภาษาใต้) มาวางเรียงเป็นแถว
4. นำน้ำยางที่ผสมน้ำ ในสัดส่วน 2 : 1 มาเทใส่ โดยวางตะแกรงกรองให้น้ำยางสะอาด
5. นำน้ำส้มฆ่ายาง ตามสัดส่วน มาเทใส่ พร้อมกันกวนให้เข้ากัน เพราะถ้าไม่กวนให้เข้ากัน อาจทำให้แผ่นยางที่ออกมาไม่เรียบเนียนเป็นเนื้อเดียวกัน แผ่นยางไม่สวยงาม
6. รอจนแข็งตัวเพื่อนำไปจัดทำแผ่นยางต่อไป

ขั้นตอนในการทำแผ่นยางด้วยจักรรีดยาง (มือหมุน) มีดังนี้

1. นำแผ่นยางที่เริ่มแข็งตัวแล้วในตะกงอะลูมิเนียมมาเทลงบนแท่นคอนกรีตทำแผ่นยาง
2. ใช้ไม้ตีเน้นนวดให้ยางคลี่ออกเป็นแผ่น ให้ครบทุกแผ่น
3. เสร็จแล้วนำแผ่นยางไปเข้า “จักรลื่น” ให้ครบทุกแผ่น ให้แผ่นบางจนได้ขนาด (ประมาณ 2-3 รอบ)
4. เสร็จแล้วนำแผ่นยางไปเข้า “จักรดอก” แผ่นละ 1 ครั้ง เป็นอันเสร็จเรียบร้อย
5. นำแผ่นยางมาตากแดดให้แห้งดี
6. รอจำหน่ายออกต่อไป

   หมายเหตุ ต้องมีผู้ช่วยในการหมุนจักร 1 ท่าน

(ชอบ คงแก้ว, 2568)

การทำสวนยางพารา เป็นอาชีพดั้งเดิมของชาวภาคใต้มาช้านาน และจะยังคงอยู่ต่อไปตราบเท่าที่ยังมีการใช้น้ำยางมาเป็นวัตถุดิบในการผลิตสินค้าต่าง ๆ เพื่อใช้เองในประเทศหรือส่งออกขายยังต่างประเทศ และไม่ว่าเกษตรกรจะนำยางพาราออกมาขายในรูปแบบใด จะเป็นยางแผ่น หรือ น้ำยาง ก็สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรได้เช่นกัน ทั้งนี้ในภายภาคหน้าเกษตรกรชาวสวนยางอาจจะมีวิธีการปรับเปลี่ยนการขายน้ำยางแตกต่างไปจากเดิมก็คงต้องติดตามกันต่อไป

ข้อมูลอ้างอิง

การยางแห่งประเทศไทย. (2560). การทำยางแผ่น. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2567. จาก https://km.raot.co.th/km-knowledge/detail/199

ชอบ  คงแก้ว. (สัมภาษณ์เมื่อวันที่  27 กันยายน 2568). เกษตรกรผู้ให้ข้อมูลวิธีการทำแผ่นยาง.

บริษัท ฮานนา อินสทรูเม้นท์ส (ประเทศไทย) จำกัด. (ม.ป.ป.). การปลูกยางพาราเพื่อผลผลิตที่ดี ควรทำอย่างไร? สืบค้นเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2567. จาก. https://www.hannathailand.com/2022/11/29/การปลูกต้นยางพาราเพื่อ/

Views: 747

Comments

comments