วันนี้ชวนอ่าน จะชวนทุกท่านได้รูัจักกับคำว่า CME หรือ คะแนน CME จากบทความนี้กันค่ะ ซี่งคำนี้หากเราเป็นบุคคลทั่วไปไม่ได้อยู่แวดวงของบุคลากรทางด้านสาธารณสุข โดยเฉพาะแพทย์ เราอาจจะไม่เคยได้ยินหรือไม่รู้จักด้วยซ้ำ แต่ในวงการแพทย์ จะรู้จักเป็นอย่างดี เรามาเริ่มรู้จักคำนี้กันค่ะ
CME คือ อะไร
คะแนน CME หรือเรียกสั้น ๆ ว่า CME เป็นคำที่ย่อมาจาก “Continuing Medicine Education” หรือ การศึกษาต่อเนื่องของแพทย์ คือ การศึกษาและการทำกิจกรรมต่างๆ ทางวิชาการด้านการแพทย์และสาธารณสุข เพื่อเพิ่มพูนความรู้ความสามารถ ตลอดจนทักษะและเจตคติทางวิชาชีพให้อยู่ในระดับตามเกณฑ์มาตรฐานของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมและหมายความรวมถึงกิจกรรมใด ๆ เพื่อเพิ่มพูนความรู้ความสามารถในการพัฒนาตนเอง แสวงหาองค์ความรู้ใหม่ เพื่อไปประยุกต์ใช้ในการแพทย์และสาธารณสุขได้
กิจกรรมเพื่อเก็บสะสมคะแนน CME
กิจกรรมที่สามารภเก็บสะสม คะแนน CME ได้นั้นจะต้องเข้าร่วมกิจกรรมทั้ง 5 (ของประเทศไทย) คือ
- กิจกรรมที่เผยแพร่องค์ความรู้ทางการแพทย์และสาธารณสุขที่ได้ถูกทบทวนให้ทันยุคสมัย และจัดเป็นมาตรฐานที่ยอมรับในวงการวิชาชีพ ถือเป็นกิจกรรมบังคับของสถาบันหลักที่ต้องจัดขึ้นเป็นประจําทุกปี
- กิจกรรมที่วิชาการที่เน้นการพัฒนาคุณภาพด้านบริการการวินิจฉัย รักษา และฟื้นฟูสภาพร่างกาย ที่เกิดขึ้นภายในโรงพยาบาล
- กิจกรรมที่แพทย์รายบุคคลเป็นผู้ขวนขวายหาความรู้ด้วยตนเองพัฒนาความรู้ด้วยตนเองหรือเป็นที่ยอมรับจากองค์กรภายนอกทีไม่อยู่ในเครือข่ายสถาบันหลัก/สถาบันสมทบของ ศ.น.พ. แพทย์ผู้นั้นต้องดําเนินการยื่นหลักฐานไปยังสถาบันหลักหรือยื่นไปยัง ศ.น.พ. ในกรณีที่ไม่มีสังกัด
- กิจกรรมด้านวิชาการที่เสริมสร้างพันธกิจของสถาบันหลัก/สถาบันสมทบ เพื่อพัฒนาคุณภาพงานสอนงานบริการและงานวิจัย ผู้บริหารสถาบันหลัก/สถาบันสมทบต้องเป็นผู้ดําเนินการให้หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่องแก่แพทย์ที่มาช่วยงานเพื่อบรรลุพันธกิจขององค์กร
- กิจกรรมที่แพทย์รายบุคคลเข้าร่วมกิจกรรมหรืองานในหน้าที่ขององค์กรด้านการแพทย์และสาธารณสุขเพื่อบรรลุพันธกิจ
ฐานข้อมูลช่วยในการสนับสนุนการเก็บสะสมคะแนน CME ได้อย่างไรบ้าง
นอกจากการเช้าร่วมกิจกรรมเพื่อเก็บสะสมคะแนน CME แล้ว ห้องสมุดยังสามารถช่วยให้แพทย์ได้ศึกษาเรียนรู้ เพื่อเก็บสะสมคะแนน CME ด้วยการจัดซื้อ ต่ออายุและบอกรับฐานข้อมูลที่เอื้อต่อการเก็บคะแนน CME แต่แพทย์ที่ต้องการจะเก็บคะแนน CME จะต้องใช้งานฐานข้อมูลนี้ เพราะในแต่ละฐานข้อมูลจะมีเนื้อหา ไม่ว่าจะเป็นกรณีศึกษา หรือบทความที่กำหนดให้ว่าสามารถเก็บคะแนน CME ได้ ดังนั้นผู้ที่ต้องการเก็บคะแนน จะต้องศึกษาและตอบคำถามจากกรณีศึกษา เพื่อนำไปใช้ในการเก็บคะแนน CME ได้ ดังตัวอย่างของฐานขัอมูลด้านล่าง
1. UpToDate Advanced https://www.uptodate.com/contents/search
2. Access Medicine https://accessmedicine.mhmedical.com/
3. Aceess Pharmacy https://accesspharmacy.mhmedical.com/
UpToDate Advanced
เป็น Evidence Based Medicine ที่ได้ถูกสรุป วิเคราะห์ โดยการให้ grade evidence base และ recommendation ในแต่ละบทความโดยทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในสาขานั้นๆ มีบทความสำหรับผู้ป่วย ในการปฏิบัติตัวและเข้าใจถึงเรื่องโรค การรักษา วินิจฉัย ยาที่ใช้ในการรักษา
UpToDate Advanced ประกอบด้วย
- UpToDate Pathway ให้ข้อมูลการประเมินผล (Screening) การวินิจฉัย (Diagnosing) การรักษา (Treating) ทางการแพทย์
- Lab Interpretation การประเมินผลจากผลตรวจของห้องปฏิบัติการ ตามขั้นตอนและมาตรฐานของ Evidence Based Medicine
ผู้ที่ต้องการจะเก็บคะแนน CME จะต้องใช้งานฐานข้อมูลนี้ จากการอ่านบทความที่กำหนดให้ และเมื่ออ่านบทความจบ จะมีคะแนน CME ปรากฎ แพทย์สามารถนำไปใช้ในการเก็บคะแนน CME
Access Medicine
Access Medicine เป็นฐานข้อมูลหนังสือตำราทางการแพทย์ฉบับเต็มของสำนักพิมพ์ McGraw-Hill ประกอบด้วยตำราหลัก 2 กลุ่ม คือ กลุ่มทางคลินิก และ กลุ่มทางคลินิกและพรีคลินิก รวมทั้งมีข้อมูลยา ข้อมูลแนวทางการรักษา วินิจฉัยอาการความผิดปกติและข้อมูลเชิงสรุป วีดิโอ ภาพประกอบ คู่มือผู้ป่วย ข้อมูลปัจจุบันและข่าวในวงการแพทย์และสาธารณสุข
ผู้ที่ต้องการจะเก็บคะแนน CME จะต้องใช้งานฐานข้อมูลนี้ จากกรณีศึกษาที่กำหนดให้ โดยจะต้องศึกษาและตอบคำถามจากกรณีศึกษา เพื่อนำไปใช้ในการเก็บคะแนน CME
Access Pharmacy
Access Pharmacy เป็นฐานข้อมูลทางด้านเภสัชกรรมครอบคลุมเนื้อหาเกี่ยวกับ Core curriculum, Review of recent clinical trial, Drug Therapy case, Drug database, Herb/supplement database
ผู้ที่ต้องการจะเก็บคะแนน CME จะต้องใช้งานฐานข้อมูลนี้ จากกรณีศึกษาที่กำหนดให้ โดยจะต้องศึกษาและตอบคำถามจากกรณีศึกษา เพื่อนำไปใช้ในการเก็บคะแนน CME
รายละเอียดประเภทกิจกรรมเพื่อการเก็บสะสมคะแนน CME
ภายใต้กิจกรรมทั้ง 5 ประเภทนี้ แพทย์จะต้องเข้าร่วมกิจกรรมตามข้อกำหนด และสามารถเลือกกิจกรรมย่อยในแต่ละประเภทที่สนใจได้
ประเภทที่ 1
กิจกรรมของประเภทที่ 1 นั้น เป็นกิจกรรมที่เผยแพร่องค์ความรู้ทางการแพทย์และสาธารณสุขที่ได้ถูกทบทวนให้ทันยุคสมัย และจัดเป็นมาตรฐานที่ยอมรับในวงการวิชาชีพ ถือเป็นกิจกรรมบังคับของสถาบันหลักที่ต้องจัดขึ้นเป็นประจําทุกปี
- การประชุมวิชาการประจำอบรมฟื้นฟูวิชาการ (Refresher course)
- อบรมฟื้นฟูวิชาการ (Refresher course) อบรมระยะสั้น (Short course training)
- อบรมเชิงปฏิบัติการ (Workshop training)
- การสัมมนาทางวิชาการ (Seminar)
- การอภิปรายหมู่ (Panel discussion)
- ชุดบรรยายทางวิชาการ (Lecture series)
- การบรรยายพิเศษ (Special lecture)
ประเภทที่ 2
ในประเภทที่ 2 เป็นกิจกรรมที่วิชาการที่เน้นการพัฒนาคุณภาพด้านบริการการวินิจฉัย รักษา และฟื้นฟูสภาพร่างกาย ที่เกิดขึ้นภายในโรงพยาบาล
- การประชุมวิชาการระหว่างโรงพยาบาล (Inter-hospital academic conference)
- การประชุมบูรณาการทางคลินิก-พยาธิวิทยา (Clinico- pathological conference (CPC)
- การทบทวนหัวข้อทางการแพทย์ (Medical topic reviews)
- การประชุมวิชาการระหว่างภาควิชา (Inter-departmental academic conference)
- การประชุมวิชาการของภาควิชา (Departmental academic conference)
- การสอนแสดงระดับภาควิชา (Grand round)
- การประชุมเพื่อศึกษาปัญหาผู้ป่วยที่เกิดภาวะอันไม่พึงประสงค์จนถึงทุพพลภาคและเสียชีวิต (Morbidity & mortality conference)
- การเสนอผู้ป่วยน่าสนใจ (Interesting case)
- สโมสรวารสาร (Journal club/Journal watch)
ประเภทที่ 3
สำหรับประเภทที่ 3 เป็นกิจกรรมที่แพทย์รายบุคคลเป็นผู้ขวนขวายหาความรู้ด้วยตนเองพัฒนาความรู้ด้วยตนเองหรือเป็นที่ยอมรับจากองค์กรภายนอกทีไม่อยู่ในเครือข่ายสถาบันหลัก/สถาบันสมทบของ ศ.น.พ. แพทย์ผู้นั้นต้องดําเนินการยื่นหลักฐานไปยังสถาบันหลักหรือยื่นไปยัง ศ.น.พ.ในกรณีที่ไม่มีสังกัด
- กิจกรรมการพัฒนาความรู้ด้วยตนเองจากสื่อชุดมาตรฐานของ ศ.น.พ./ สถาบันหลัก บทความสั้น (3000 คํา) มีแบบทดสอบ 5 MCQs บทความยาว (5,000 คํา) มีแบบทดสอบ 10 MCQs
- แพทย์ผู้พัฒนา/ผลิตกิจกรรม 3.1.1 กรณีบทความสั้นมี 5 MCQs บทความยาวมี 10 MCQs แพทย์ผู้ผลิตจะได้หน่วยกิตเพิ่มจากการออกข้อสอบใน กิจกรรมประเภทที่ 4 รหัส 44
- ขอคําปรึกษาเกี่ยวกับผู้ป่วย/ส่งต่อ
- แพทย์ผู้ให้คําปรึกษา/ตอบกลับใบส่งต่อ/แพทย์ สอนแสดง (รหัส 4.3 (3))
- นําเสนอผลงานวิชาการในที่ประชุมวิชาการทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ
- บทความตีพิมพ์ใน PubMed, Scopus บทความตีพิมพ์ใน TCI 1, 2 บทความฟื้นฟูวิชาการ/บทหนึ่งในตํารา/หนังสือ
- อ่านผลงานเพื่อกําหนดตําแหน่งวิชาการตามประกาศ ก.พ.อ. หรือกระทรวงต้นสังกัด
- วุฒิบัตร / หนังสืออนุมัติจากแพทยสภา หรือ ปริญญาบัตรที่เกี่ยวกับทางวิทยาศาสตร์ การแพทย์และสาธารณสุข หรือสาขาอื่นที่เกี่ยวข้องจากองค์กรวิชาการทั้งในและต่างประเทศ
- วิทยากร/ผู้อภิปรายร่วม/ผู้ดําเนินการอภิปราย กรณีมีแบบทดสอบในช่วงก่อน/หลังบรรยาย จะได้หน่วยกิตเพิ่มจากการออกข้อสอบในกิจกรรมประเภทที่ 4 รหัส 44
ประเภทที่ 4
และประเภทที่ 4 เป็นกิจกรรมด้านวิชาการที่เสริมสร้างพันธกิจของสถาบันหลัก/สถาบันสมทบ เพื่อพัฒนาคุณภาพงานสอนงานบริการและงานวิจัย ผู้บริหารสถาบันหลัก/สถาบันสมทบต้องเป็นผู้ดําเนินการให้หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่องแก่แพทย์ที่มาช่วยงานเพื่อบรรลุพันธกิจขององค์กร
- การสอนข้างเตียงให้แก่นักศึกษาแพทย์ แพทย์เพิ่มพูนทักษะ แพทย์ประจําบ้าน/ Fellow ภายในภาควิชา (สถาบันสมทบ)
- ประเมินการปฏิบัติงานของแพทย์เพิ่มพูนทักษะ (EPS, DOPS, MSF) โดยอาจารย์ภายในภาควิชา
- ประเมินการปฏิบัติงานของแพทย์ประจําบ้าน/fellow (EPS, DOPS, MSF) โดยอาจารย์ในสถาบันฝึกอบรม
- ประกาศนียบัตรแบบแพทย์เพิ่มพูนทักษะ ประกาศนียบัตรแบบแพทย์ประจําบ้าน fellow ประกาศนียบัตรการฝึกอบรมสําหรับแพทย์ที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลชุมชน
- ออกข้อสอบ MCQ: ออกข้อสอบ OSCE: ผู้คุมสอบ OSLER ออกข้อสอบ MEQ ผู้ตรวจข้อเขียน MEQ, short assay สอบปากเปล่า สอบตรวจร่างกาย การสร้างสื่อการสอน e-learning / CAI
- แพทย์ผู้รับผิดชอบ (มีคําสั่งแต่งตั้ง) ในการพัฒนาคุณภาพ งานบริการ งานสอน และงานวิจัย แล้วเกิดผลงานเป็นที่ประจักษ์ อันได้แก่ คู่มือ, CPG, SARหรือผลงานใด ๆ ที่บรรลุพันธกิจที่ผู้บริหารมอบหมายให้
- นวัตกรรมด้านการแพทย์และสาธารณสุข อันเป็นที่ยอมรับของภายใน/นอกสถาบัน
- กลั่นกรอง (Reviewer) โดยบรรณาธิการพิจารณาให้ทุนวิจัย พิจารณาจริยธรรมวิจัยในคน (กรณีที่แพทย์รายบุคคลทํากิจกรรมนี้ให้แก้องค์กรนอกเครือข่าย แพทย์ผู้นั้นเป็นผู้ยื่นหลักฐานไปยังสถาบันหลักเอง)
ประเภทที่ 5
สุดท้ายคือประเภทที่ 5 เป็นกิจกรรมที่แพทย์รายบุคคลเข้าร่วมกิจกรรมหรืองานในหน้าที่ขององค์กรด้านการแพทย์และสาธารณสุขเพื่อบรรลุพันธกิจ
- การเข้าร่วมประชุมบริหารจัดการด้านการแพทย์และสาธารณสุข
- โครงการสํารวจผู้รับบริการ/สํารวจสุขภาวะในชุมชน/สร้างสรรค์ระบบหรือจัดการการให้บริการ
แพทย์ที่จะต่อใบประกอบวิชาชีพ และต้องการศึกษาต่อเฉพาะทาง จะต้องเก็บคะแนน CME เพื่อประกอบการพิจารณา เพราะคะแนน CME เป็นเสมือนที่จะช่วยส่งเสริมแพทย์ให้เป็นผู้ที่มีการพัฒนาตนเองและเพิ่มเติมความรู้อย่างสม่ำเสมอ และทันกับความเปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน
ดังนั้น ห้องสมุดในฐานะที่เป็นผู้จัดหา บอกรับฐานข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ โดยเฉพาะมทั้ง 3 ฐานข้างต้น จะต้องแนะนำ ประชาสัมพันธ์ให้แพทย์ได้ทราบและใช้ประโยชน์จากการมีฐานข้อมูลดังล่าว เพื่อให้เป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการใช้เป็นช่องทางในการเก็บสะสมคะแนน CME โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย หากแพทย์นั้นปฏิบัติงานอยู่ในหน่วยงานที่มีการบอกรับฐานข้อมูลดังกล่าว เพียงแต่ห้องสมุดจะต้องประชาสัมพันธ์ให้ทราบอย่างทั่วถึงและสนับสนุนให้มีการใช้งานให้มากที่สุดเพื่อประโยชน์ของผู้ใช้บริการเอง
และสำหรับการแนะนำการใช้งานสำหรับแพทย์ที่ต้องการสะสมคะแนน CME จากฐานข้อมูลทั้ง 3 ฐาน คือ UpTodate Advances, Access Medicine และ Access Pharmacy ท่านที่สนใจ คลิก เพื่ออ่านเพิ่มเติมได้เลย
บรรณานุกรม
งานการศึกษาต่อเนื่อง. (ม.ป.ป.). การศึกษาต่อเนื่องของแพทย์ (CME). คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. https://www.rama.mahidol.ac.th/cme/th/aboutcme
ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องของแพทย์ แพทยสภา. (23 กรกฎาคม 2567). คู่มือการใช้งาน CME 6.0. ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องของแพทย์ แพทยสภา. https://score.ccme.or.th/ccme-wp/2024/07/23/user-manual-ccme/
สมาคมการแพทย์คีเลชั่นไทย. (18 เมษายน 2559). CME คืออะไร ?. สมาคมการแพทย์คีเลชั่นไทย. https://www.facebook.com/thaicmat/photos/cme-คืออะไร-cme-ย่อมาจาก-continuing-medicine-education-%คือศูนย์การศึกษาต่อเนื่อง/1150639451615314/
เจ้าของเรื่อง
ขนิษฐา จิตรหลัง
บรรณารักษ์ ผู้ให้บริการสารสนเทศด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ