แกงปูม้าใบชะพลู

ตำรับอาหารจากปูม้า ทะเลอ่าวไทย (วลัยลักษณ์)  เป็นการต่อยอดความรู้ไปสูุ่ผลงานวิจัยด้านอื่น  ๆ  จากโครงการธนาคารปูม้า ซึ่งได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2561 จนถึงปัจจุบัน (ปี 2568) ภายใต้การนำของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. อมรศักดิ์ สวัสดี   ผู้อำนวยการศูนย์บริการวิชาการ และคณะ โดยได้รับการสนับสนุนทุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ซึ่งตำรับอาหารปูม้าจากทะเลอ่าวไทย (วลัยลักษณ์)  เป็นหนึ่งในการต่อยอดความรู้จากโครงการนี้มาเป็นผลงานวิจัยใหม่ โดยใช้ชื่อวิจัยว่า “โครงการวิจัยการพัฒนาตำรับปูม้าอัตลักษณ์ท้องถิ่นเพื่อยกระดับพื้นที่เดิม จังหวัดนครศรีธรรมราช และต่อยอดพื้นที่เกาะสมุย เกาะพงัน ” ภายใต้โครงการกิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยโครงการขยายผลธนาคารปูม้าเพื่อ “คืนปูม้าสู่ทะเลไทย” จากสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.)  ดำเนินการวิจัยโดย ผศ.ดร.อมรศักดิ์ สวัสดี และ อาจารย์ปวิธ ตันสกลุ ประธานหลักสูตรศิลปะการประกอบอาหารอย่างมืออาชีพ (โปรเชฟ) สำนักวิชาการจัดการ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อรองรับศักยภาพ การขยายผลปูม้าจากโครงการ “คืนปูม้าสู่ทะเลไทย”ให้ปูม้ามีมูลค่าอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
  2. เพื่อคิดค้น คัดสรร ดัดแปลง และปรุงแต่งตํารับอาหารพื้นถิ่น
  3. เพื่อผลิตตํารับอาหารจากปูม้าที่มีมาตรฐาน มีรสชาติและรูปลักษณ์ที่สวยงาม 
  4. เพื่อยกระดับอาหารท้องถิ่นให้เป็นตํารับอาหารอัตลักษณ์ประจําชุมชน ส่งเสริมภาพลักษณ์อาหารเพื่อการท่องเที่ยวและรองรับกิจกรรมต่างๆ

ระยะเวลาการดำเนินโครงการ

ระยะที่ 1 ปี พ.ศ. 2563 โครงการวิจัยตำรับอาหารจากปูม้า BCG (วช. มวล.) ตำรับอาหารพื้นถิ่นจากปูม้าได้ในโครงการวิจัยการพัฒนาตำรับอาหารจากปูม้า สู่การส่งเสริมการบริโภคและเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ ดำเนินการวิจัยโดย อาจารย์ปวิธ ตันสกุล อาจารย์สํานักวิชาการจัดการ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

ผลการดำเนินโครงการ ปี พ.ศ. 2563 
ตำรับอาหารพื้นถิ่นจากปูม้าได้ในโครงการวิจัยการพัฒนาตำรับอาหารจากปูม้า สู่การส่งเสริมการบริโภคและเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจภายใต้โครงการกิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยโครงการขยายผลธนาคารปูม้าเพื่อ “คืนปูม้าสู่ทะเลไทย” จากสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.) ได้ค้นหาอัตลักษณ์ตำหรับอาหารพื้นถิ่นจากปูม้า ในจังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 8 แห่งดังนี้คือ

  1. ศูนย์เรียนรู้ธนาคารปูม้าและประมงชายฝั่ง บ้านในถุ้ง (ต.ท่าศาลา อ.ท่าศาลา)
  2. ธนาคารปูม้า แพเพชรปิยะ (ต.ท่าศาลา อ.ท่าศาลา)
  3. ธนาคารปูม้า บ้านเเหลม (ต.ท่าศาลา อ.ท่าศาลา)
  4. ธนาคารปูม้า บ้านเขาออก (ต.ท้องเนียน อ.ขนอม)
  5. ธนาคารปูม้า บ้านฝายท่า (ต.ทุ่งใส อ.สิชล)
  6. ธนาคารปูม้า บ้านปากพญา (ต.ท่าซัก อ.เมืองนครศรีธรรมราช)
  7. ธนาคารปูม้า บ้านท่าพยา (ต.ท่าพญา อ.ปากพนัง)
  8. ธนาคารปูม้า บ้านหนองหงส์ (ต.เกาะเพชร อ.หัวไทร)

ระยะที่ 2 ปี 2564-2565 ตำรับอาหารจากปูม้า ตำรับอาหารอัตลักษณ์ปูม้า สมุย-พะงัน “ธนาคารปูม้าเกาะสมุยเเละเกาะพะงัน” จังหวัดสุราษฎร์ธานี โครงการวิจัยการพัฒนาตำรับอาหารจากปูม้า สู่การส่งเสริมการบริโภคและเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ พ.ศ. 2564-2565 ภายใต้โครงการกิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยโครงการขยายผลธนาคารปูม้าเพื่อ “คืนปูม้าสู่ทะเลไทย” จากสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.) ดำเนินการวิจัยโดย ผศ.ดร.อมรศักดิ์ สวัสดี และอาจารย์ปวิธ ตันสกุล อาจารย์สํานักวิชาการจัดการ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

ตำราอาหารจากปูม้า

จากงานวิจัยต่อยอดสู่ตำราเรียนการประกอบอาหารอย่างมืออาชีพ นอกจากการคิดค้นตำรับอาหารจากปูม้าในแต่ละพื้นถิ่นแล้ว  อาจารย์ปวิธ ตันสกุล ยังนำงานวิจัยนี้สู่ตำราเรียนในรายวิชา THB60-252 การจัดการอาหารไทยเเละอาหารท้องถิ่น  ( Thai Cuisine and Local Cuisine Management ) หลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต อุตสาหกรรมการบริการ สำนักวิชาการจัดการ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ภาคการศึกษาที่ 3/2562  ซึ่งรายวิชานี้จะศึกษาเกี่ยวกับการศึกษาวัฒนธรรมการกินของไทย ประวัติศาสตร์และวิวัฒนาการของอาหารไทย ชนิดและประเภทของอาหารไทย เครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับการประกอบอาหารไทย กระบวนการประกอบอาหารไทย ศำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับอาหารไทย เครื่องเทศและสมุนไพรไทย การฝึกปฏิบัติและเทคนิคในการเตรียมและการประกอบอาหารไทยประเภทต่างๆ ศิลปะในการนำเสนออาหารไทยทั้งแบบดั้งเดิม การฝึกปฏิบัติและการศึกษาภาคสนาม โดยให้นักศึกษาจัดทำโครงงานวัตถุดิบท้องถิ่นเพื่อการส่งเสริมอัตลักษณ์อาหารไทยพื้นบ้าน ซึ่งนักศึกษาจะต้องศึกษารายละเอียดต่าง ๆ ดังนี้

  1. ศึกษาความสำคัญ ประวัติความเป็นมาของปูม้าทะเลอ่าวไทย ศึกษาความสำคัญของวัตถุดิบหลัก (ปูม้า) และวัตถุดิบท้องถิ่นในภูมิภาค (ภาคใต้)
  2. พัฒนาตำรับอาหารรูปแบบอาหารไทยและอาหารไทยท้องถิ่น สำรับอาหารไทย โดยวัตถุดิบหลัก “ปูม้าทะเลอ่าวไทย” และวัตถุดิบท้องถิ่นภาคใต้ 
  3. รังสรรค์เป็นสำรับอาหารไทย 1 สำรับ โดยวัตถุดิบท้องถิ่นเพื่อการส่งเสริมอัตลักษณ์อาหารไทยพื้นบ้าน 
  4. จัดสำรับอาหารไทยสำหรับ 4 คนรับประทาน มีอาหารทั้งหมด 6 จาน โดยเลือกหัวข้อ (Theme) จากความสนใจของนักศึกษาในแต่ละกลุ่ม จัดสำรับถูกต้องตามหลักอาหารไทย มีความน่าสนใจของเนื้อหาและเรื่องราวของสำรับอาหารนั้นๆ โดยมีองค์ประกอบรายการอาหารดังนี้ 1. แกง 2. น้ำพริกเครื่องจิ้ม 3. ยำ ลาบ พล่า 4. ของแนม 5. ข้าว 6. ของหวาน 7. อาหารจานเดี่ยว 
  5. ตำรับอาหารไทยร่วมสมัย ให้นักศึกษาคิดค้นตำรับอาหารภายใต้โจทย์ “ปูม้าทะเลอ่าวไทยสู่อาหารโลก Modern Blue Crab Cuisine to the World” โดยเลือกใช้วัตถุดิบพื้นบ้านในภาคใต้ของประเทศไทยมาปรุงอาหารในแบบอาหารไทยร่วมสมัย (ตกแต่งแบบยุโรป) โดยคงความเป็นเอกลักษณ์ของวัตถุดิบนั้นๆ และเพิ่มมูลค่าด้วยการปรุงแต่งอย่างปราณีต และบ่งบอกเอกลักษณ์ที่ชัดเจนของความเป็น “อาหารร่วมสมัย”
ปูม้าทอด
แกงปูม้า
อาหารจากปูม้า
น้ำพริกปูม้า

ห้องเรียนอาหารจากปูม้า

รายชื่อนักศึกษา รายวิชา THB60-252 การจัดการอาหารไทยเเละอาหารท้องถิ่น (Thai Cuisine and Local Cuisine Management ) ภาคการศึกษาที่ 3/2562

1.  ตำรับภัตตาคารบ้านนา โดย นางสาวกนกวรรณ มณีโชติ ตำรับภัตตาคารบ้านนา

2.  ตำรับอาหารปูม้าทะเลอ่าวไทย โดย นางสาวกาญจนา โทมณี

3. ตำรับปูม้าเลท่าศาลา โดย นายฉัตริน สายบุญยัง 

4.  ตำรับปูม้าทะเลอ่าวไทย โดย นายณรงค์ยศ นาครอด 

5.  ตำรับปูม้าทะเลใต้ โดย นายทนงศักดิ์ ทองยอด

6.  ตำรับแครปโกรวโตโนมี่ นายธนกร การดี  

7.  ตำรับปูเดินในสวน โดย นายธนิสร ฉิมพิมล  

8.  ตำรับสำรับกับข้าวจากอ่าวไทย โดย   โดย นางสาวธัญวลัย มะโนสาร    

9.  ตำรับปูม้าท่าหลาอ่าวทองคำ โดย นายนฤมิตต์ บัวเพชร

10. ตำรับปูม้า ปูม้า กับยาวิเศษ โดย นายปิยะภัทร ทองหยู 

11. ตำรับเลิศรสปูม้าไทย โดย  นางสาวพิชญา วิเศษสวัสดิ์ 

12.  ตำรับกาญดิษวิถีทะเลใต้ โดย นายรชา จินา 

13.  ตำรับพาปูชมสยาม โดย นางสาวกมลชนก ทัฬหกิจ 

14.  ตำรับล่องธาราในถิ่นใต้  โดย นางสาวกมลทิพย์ รัตตะ

15.  ตำรับปูม้าสมรม โดย นางสาวจันทิมา เรืองสวัสดิ์ 

16.  ตำรับอาหารภูมิใจไทยสไตล์คนใต้ โดย  นางสาวญาณิศา หลักเพชร  

17.  ตำรับเสน่ห์อ่าไทย โดย นางสาวทักษพร จันทรสุข

18.  ตำรับพาปูสู่เมืองกรุง โดย  นายธวัชชัย เมฆเรือง 

19.  ตำรับเสน่ห์ปูม้าครบเครื่องเรื่องสมุนไร โดย  นางสาวธันทิพย์ สำนักพงษ์ 

20.  ตำรับปูไทยแท้แท้ โดย นางสาวบุณยาพร แซ่ตัน  

21.  ตำรับเมนูปูม้าบ้านเรา  โดย นางสาวพนิดา แก้วนุ่น

22.  ตำรับปูม้าจากทะเลอ่าวไทย โดย นายศตวรรษ เรืองจันทร์ 

23.  ตำรับหรอยแรงปักษ์ใต้  โดย นางสาวสิริวิมล สันทอง

24.  ตำรับรสมือแม่ โดย นางสาวสุนิตา นารัตฐา 

25.  ตำรับครบรสปูม้าใต้ โดย นางสาวอุไรรัตน์ ปุ้ยห่าย 

26.  ตำรับ ณ บ้านฉัน โดย นายสิรวิชญ์ ไหมแพง 

27.  ตำรับปูม้าพาชมป่าใหญ่  โดยนางสาวชนิดาภา สนธิยากุล

ตำรับอาหารจากปูม้า ทะเลอ่าวไทย ซึ่งนักศึกษาได้นำเสนอครบถ้วนทั้ง แกง  น้ำพริกเครื่องจิ้ม ยำ ลาบ พล่า ของแนม ข้าว ของหวาน และอาหารจานเดี่ยว ซึ่งมีเมนูที่น่าสนใจและน่ารับประทานมาก  ในที่นี้ใคร่ยกตัวอย่าง ตำรับล่องธาราในถิ่นใต้ แกงคั่วปูม้าใบชะพลู ของนางสาวกมลทิพย์ รัตตะ ซึ่งน่าจะเป็นเมนูปูม้าที่ถูกปากคนใต้ ครบจัดจ้านถึงเครื่้อง มาพร้อมผักเหนาะที่อยู่เคียงคู่ครัวใต้  ตำรับนี้จะรับประทานกับขนมจีนหรือข้าวสวยร้อน ๆ ก็ได้

            ตำรับ “แกงคั่วปูม้าใส่ใบชะพลู” เป็นเมนูแกงคั่วดั้งเดิมของไทย เป็นแกงกะทิ ใช้เครื่องแกงคั่ว ใส่ใบชะพลูและปูม้า แกงคั่วที่อร่อยต้องมีรสเผ็ด เค็ม มัน หวานนิด ๆ รวมกันอย่างกลมกล่อม 

           นอกจากตำรับแกงคั่วปูม้าใส่ใบชะพลูแล้ว ตำรับแกงที่นักศึกษานำเสนอที่รับประทานกับขนมจีนได้อย่างอร่อยอีกเมนูหนึ่งก็คือ “แกงเขียวหวานปูม้า”

การดำเนินโครงการวิจัยอาหารอัตลักษณ์ของธนาคารปูม้า ในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช และจังหวัดสุราษฎร์ธานี (อําเภอเกาะสมุยเเละเกาะพะงัน) เป็นการรองรับศักยภาพ การขยายผลปูม้าจากโครงการ “คืนปูม้าสู่ทะเลไทย”ให้ปูม้ามีมูลค่าอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน โดยมุ่งคิดค้น คัดสรร ดัดแปลง และปรุงแต่งตํารับอาหารพื้นถิ่นของจังหวัดนครศรีธรรมราช และจังหวัดสุราษฎร์ธานี (อําเภอเกาะสมุยเเละเกาะพะงัน)  นอกจากจะได้ตํารับอาหารจากปูม้าที่มีมาตรฐาน มีรสชาติและรูปลักษณ์ ที่สวยงาม สามารถส่งเสริมการบริโภคปูม้าให้เป็นวัตถุดิบในการประกอบอาหารได้หลากหลายมากขึ้นแล้วยังเป็นการยกระดับอาหารท้องถิ่นให้เป็นตํารับอาหารอัตลักษณ์ประจําชุมชน ส่งเสริมภาพลักษณ์อาหารเพื่อการท่องเที่ยวและรองรับกิจกรรมต่างๆ อาทิ การศึกษาดูงาน ธุรกิจร้าน อาหารชุมชนและสินค้าอาหารแปรรูป อีกทั้งเพื่อเป็นแนวให้ทางชุมชนนําไปพัฒนาสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจของชุมชน ช่วยแก้ปัญหาเรื่องรายได้และส่งเสริมอาชีพของชาวประมงอย่างยั่งยืนต่อไปและที่สำคัญอีกประการหนึ่งก็คืออาจารย์ปวิธ ตันสกุล ยังนำงานวิจัยนี้สู่ตำราเรียนในรายวิชา THB60-252 การจัดการอาหารไทยเเละอาหารท้องถิ่น  ( Thai Cuisine and Local Cuisine Management ) หลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต อุตสาหกรรมการบริการ สำนักวิชาการจัดการ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ดั่งวิสัยทัศน์ และพันธกิจของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ “เป็นหลักในถิ่น”

ปูม้า

ข้อมูลอ้างอิงและภาพประกอบ

แกงปูม้าใบชะพลู
อาหารจากปูม้า

Kritsana Satapong

บรรณารักษ์ งานสิ่งพิมพ์ต่อเนื่อง ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา

Leave a Reply

For security, use of Google's reCAPTCHA service is required which is subject to the Google Privacy Policy and Terms of Use.