มหาวิทยาลัยสีเขียว แห่งความสุข เกิดจากนโยบายการพัฒนาที่ยั่งยืนของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ภายใต้การนำของ ศาสตราจารย์ ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ อธิการบดี มีความมุ่งมั่นผลักดันให้มหาวิทยาลัยแห่งนี้เป็นต้นแบบด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนครอบคลุมทุกมิติของเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals – SDGs) ไม่ว่าจะเป็นสภาพแวดล้อมทางกายภาพ ระบบการเรียนการสอน การวิจัย การจัดการพลังงาน ขยะ น้ำ ระบบขนส่ง ตลอดจนการส่งเสริมการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมด้วยโครงสร้างพื้นฐานที่ครบครัน ภูมิทัศน์ที่งดงาม และสภาพแวดล้อมที่ดี ร่มรื่น เขียวสะอาดปลอดมลพิษ เป็นแหล่งเรียนรู้ภายใต้สิ่งแวดล้อมที่ดี มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์จึงเป็นต้นแบบของการเป็น Green University ระดับแนวหน้าของประเทศและระดับโลก และเป็นดินแดนแห่งความรุ่งโรจน์ Walailak Land of Glory
แผนยุทธศาสตร์การเป็นเมือง มหาวิทยาลัยสีเขียว แห่งความสุข
ภายใต้การนำของศาสตราจารย์ ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ อธิการบดี ได้จัดทำแผนยุทธศาสตร์ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580) นับเป็นแผนระยะยาวฉบับแรกของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ โดยมีความมุ่งมั่นที่จะ Reprofile จากการเป็น “Teaching University” เป็น “Research University” เพื่อให้สอดรับกับทิศทางการพัฒนาประเทศตามกรอบยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี แผนพัฒนาฉบับที่ 12 และนโยบาย Thailand 4.0 ซึ่งวางเป้าหมายการพัฒนาเพื่อให้คนไทยมีศักยภาพและประเทศมีขีดความสามารถในการแข่งขันเพิ่มขึ้น สามารถหลุดพ้นกับดักประเทศที่มีรายได้ปานกลาง ตลอดจนปรับเปลี่ยนวิธีการทํางานแบบเดิมให้มีความทันสมัย (Smart) ยิ่งขึ้น ซึ่งแผนยุทธศาสตร์การเป็นเมืองมหาวิทยาลัยสีเขียวแห่งความสุข แผนงานยุทธศาสตร์ที่ 5 ของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
แผนงานยุทธศาสตร์ที่ 5 ของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ว่าด้วยการเสริมสร้างภาพลักษณ์ การสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม มีเป้าหมายในการพัฒนาที่ยั่งยืนในทุกมิติ ทั้งมิติด้านสังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม ธรรมาภิบาล และความเป็น หุ้นส่วนความร่วมมือระหว่างกันทั้งภายในและภายนอกประเทศอย่างบูรณาการ โดยมีเป้าประสงค์ดังต่อไปนี้
เป้าประสงค์ที่ 1 มหาวิทยาลัยมีภาพลักษณ์ เมืองมหาวิทยาลัยสีเขียวแห่งความสุข (ทั้งทางด้าน ภูมิทัศน์ การประหยัดพลังงานการกำจัดของเสีย และขยะ การจัดการน้ำ การขนส่งและการให้การศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม) ซึ่งตัวชี้วัดที่สำคัญคือมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ต้องมีการพัฒนาผ่านการประเมินของ UI GreenMetric โดยมีเกณฑ์การประเมิน 6 ด้าน ได้แก่
ด้านที่ 1 การวางระบบโครงสร้างพื้นฐาน (Setting and infrastructure : SI)
ด้านที่ 2 การจัดการพลังงานและการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ (Energy and climate change : EC)
ด้านที่ 3 การจัดการของเสีย (Waste : WS)
ด้านที่ 4 การจัดการน้ำ (Water : WR)
ด้านที่ 5 การคมนาคมขนส่ง (Transportation : TR)
ด้านที่ 6 การศึกษาและวิจัยเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม (Education and research : ED)
เป้าประสงค์ที่ 2 นักศึกษาและบุคลากรที่เรียนรู้อยู่อาศัยใน มหาวิทยาลัยมีความสุข
เป้าประสงค์ที่ 3 มีการปรับปรุงพัฒนาและสร้างบรรยากาศ เมืองมหาวิทยาลัยสีเขียวแห่งความสุข
เป้าประสงค์ที่ 4 มีการสร้างความรู้ความเข้าใจด้านการ อนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมให้กับนักศึกษา บุคลากรและชุมชนรายรอบ
มหาวิทยาลัยสีเขียว : การเสริมสร้างภาพลักษณ์เป็นเมืองแห่งความสุข
นโยบายที่ชัดเจนของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ในการขับเคลื่อนเรื่องการจัดการสิ่งแวดล้อม และความยั่งยืนในมหาวิทยาลัย ตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals-SDG) ซึ่งครอบคลุมทั้ง 6 ด้านของ UI Green Metric ตั้งแต่เรื่องการเรียนการสอนและการวิจัย ไปจนถึงการทำงาน การใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัย อาทิเช่น การนำระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ (DOMs) มาใช้แทนระบบกระดาษทั้งหมด การประชุมแบบ E-meeting ทดแทนระบบการใช้กระดาษ ระบบ Digital Transcript รถไฟฟ้าเพื่อการขนส่งภายในมหาวิทยาลัย ระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ เป็นต้น ซึ่งทำให้มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เป็นมหาวิทยาลัยที่สมบูรณ์แบบสำหรับการใช้ชีวิตและการเรียนรู้ของนักศึกษา และบุคลากร ภายใต้การบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมที่ดี ภูมิทัศน์ที่สวยงาม ตามแผนยุทธศาสตร์ที่ 5 “เมืองมหาวิทยาลัยสีเขียวแห่งความสุข” ซึ่งมีกลยุทธ์ในการเสริมสร้างภาพลักษณ์ ดังนี้
- พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและภูมิทัศน์ของมหาวิทยาลัยให้มี ความร่มรื่นสวยงามในระดับแนวหน้าของมหาวิทยาลัยในประเทศ ไทยโดยเฉพาะการพัฒนาอุทยานพฤกษศาสตร์ให้เป็นแหล่งเรียนรู้และพักผ่อนของนักศึกษาและประชาชน
- ปรับปรุงระบบการบำรุงรักษา (Maintenance System) ทั้งอาคาร สถานที่และสิ่งแวดล้อม ให้เป็นไปตามมาตรฐานมหาวิทยาลัยระดับสากล
- มีการจัดการของเสีย ขยะและน้ำให้มีประสิทธิภาพและ สอดคล้องกับหลักการรีไซเคิลและเกิดประโยชน์สูงสุด เน้นให้ บุคลากรทุกส่วนมีความรู้ในการกำจัดขยะที่ถูกต้องและนำน้ำเสียมาใช้ประโยชน์ในการรดน้ำไม้ดอกไม้ประดับทั่วมหาวิทยาลัย
- การจัดการจราจรภายในมหาวิทยาลัยให้เป็นระบบที่มีประสิทธิภาพและการจัดที่จอดรถให้เป็นระเบียบ วางแผนจัดทำที่จอดรถทุกประเภทให้เป็นระเบียบเรียบร้อยไม่เกะกะเพื่อให้สามารถใช้งานได้โดยสะดวกรวมถึงให้ความสำคัญกับการใช้รถ ใช้ถนนอย่างปลอดภัย
โครงการ/กิจกรรม การเสริมสร้างภาพลักษณ์เป็นเมืองมหาวิทยาลัยสีเขียวแห่งความสุข
1.การปรับปรุงพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและภูมิทัศน์
2.มหาวิทยาลัยสีเขียว
3.การดูแลคุณภาพชีวิตนักศึกษา หอพักในลักษณะเมืองมหาวิทยาลัย
4.ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิต
5.แนวทางการออกแบบส่วน หอพักและพื้นที่ใช้งานที่เกี่ยวข้องในชีวิตมหาวิทยาลัย ของนักศึกษาเพื่อสอดคล้องพฤติกรรมการใช้พื้นที่
6.โครงการ 5ส+สร้างสุข
7.พัฒนารูปแบบ Healthy Workplace สําหรับหน่วยงานในมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
องค์ประกอบของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ กับการเป็น “เมืองมหาวิทยาลัยสีเขียวแห่งความสุข”
- สวนวลัยลักษณ์ เป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนนโยบายการเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว (Walailak Green University) ซึ่งตอบโจทย์ SDG 11.2.4 Public access to green spaces และ SDG ที่ 11.4.9 Building on brownfield sites
- อุทยานพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่เขตอนุรักษ์ของมหาวิทยาลัยลักษณ์ มีพื้นที่ประมาณ 1,350 ไร่ รองรับการบริการวิชาการและเป็นแหล่งเรียนรู้ตามอัธยาศัยให้แก่นักศึกษา นักเรียน บุคคลทั่วไป และเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจให้กับบุคลากรของมหาวิทยาลัยและประชาชน อุทยานพฤกษศาสตร์ ประกอบไปด้วยพื้นที่ต่าง ๆ ดังนี้ พื้นที่ป่าดั้งเดิม อ่างเก็บนํ้า หอคอยชมเรือนยอด สวนสมุนไพร เส้นทางศึกษาธรรมชาติ สวนกล้วยวลัยลักษณ์ ศูนย์เรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรือนกระบองเพชร พื้นที่อาคารพิพิธภัณฑ์และแหล่งเรียนรู้รายรอบพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา และลานกางเต็นท์ เพื่อชมบรรยากาศธรรมชาติ ชมพระอาทิตย์อัสดง และหมอกบนผิวน้ำอันงดงาม ซึ่งตอบโจทย์ SDG 11.2.4 Public access to green spaces และ SDG ที่ 11.4.9 Building on brownfield sites
- ระบบขนส่งมวลชนภายในมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัย พร้อมส่งเสริมให้นักศึกษา-บุคลากรหันมาใช้รถไฟฟ้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพื่อขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยไปสู่ กรีนยูนิเวอร์ซิตี้ อย่างเต็มรูปแบบ โดยรถไฟฟ้าเหล่านี้เป็นรถที่ไม่มีการปล่อยมลพิษทางอากาศ ซึ่งจากการจัดอันดับของ UI GreenMetric World University Rankings 2024 ในด้านการบริหารจัดการขนส่งเพื่อความยั่งยืน โดยพิจารณาจากการจำกัดปริมาณการปล่อยก๊าซมลพิษทางอากาศให้เป็นศูนย์ ที่ทางมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ได้รับการจัดอันดับที่ 20 ร่วมของโลก และอันดับที่ 2 ร่วมของประเทศไทย ถือเป็นผลลัพธ์ที่ดีเยี่ยมในการบริหารจัดการขนส่งภายในมหาวิทยาลัย
- ระบบสาธารณูปโภคที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง การจัดการน้ำ SDG 6 : การจัดการน้ำสะอาดและสุขาภิบาล (Clean Water and Sanitation) ด้วยการส่งเสริมระบบประปาที่มีคุณภาพและปลอดภัย, การเลือกใช้พลังงานสะอาด SDG 7: พลังงานสะอาดที่ทุกคนเข้าถึงได้ (Affordable and Clean Energy) ผ่านแนวทางการใช้พลังงานทางเลือก, การจัดการขยะ เป็นต้น
รางวัลแห่งความภาคภูมิใจ
1.รางวัล มหาวิทยาลัยสีเขียวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมระดับโลก “UI GreenMetric World University Rankings“
มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ภูมิใจได้รับการจัดอันดับมหาวิทยาลัยสีเขียวโลกดีขึ้นต่อเนื่อง อยู่ในอันดับ 81 ร่วมของโลก อันดับ 6 ของไทย พร้อมครองแชมป์มหาวิทยาลัยสีเขียวภาคใต้ 5 ปีซ้อน จัดโดย UI GreenMetric World University Rankings 2024
เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2567 UI GreenMetric World University Rankings ประกาศผลการจัดอันดับมหาวิทยาลัยสีเขียวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมระดับโลก ประจำปี 2024 โดยมีสถาบันอุดมศึกษาจาก 95 ประเทศ จำนวน 1,477 แห่งทั่วโลก และ 59 สถาบันในประเทศไทยเข้าร่วม ผลปรากฏว่า มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ได้คะแนน 8,575 คะแนน อยู่ในอันดับที่ 81 ร่วมของโลก มีคะแนนดีขึ้น 100 คะแนนและขยับดีขึ้น 2 อันดับจากปีที่ผ่านมา ส่วนอันดับภายในประเทศ เป็นอันดับ 6 และครองอันดับ 1 มหาวิทยาลัยสีเขียวของภาคใต้ 5 ปีติดต่อกัน สะท้อนถึงความมุ่งมั่นและมีนโยบายที่ชัดเจน ในการขับเคลื่อนการจัดการและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนภายในมหาวิทยาลัย ตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals-SDG) มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ยังสามารถทำคะแนนได้อย่างยอดเยี่ยม ในด้านการวางระบบโครงสร้างพื้นฐาน Setting and Infrastructure เป็นอันดับ 1 ของไทย อันดับ 15 ร่วมของโลกต่อเนื่องเป็นปีที่ 4 ร่วมกับมหาวิทยาลัย California State University (USA), Ozyegin University (Turkiye) และ Tunghai University (Chinese Taipei) พิสูจน์ให้เห็นชัดว่ามหาวิทยาลัยมีนโยบายการจัดวางโครงสร้างพื้นฐานตามแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนเป็นต้นแบบของประเทศ นำนโยบายมาสู่การปฎิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ ผลงานด้านการบริหารจัดการขนส่งอย่างยั่งยืน Transportation และการบริหารจัดการน้ำ Water เพื่อความยั่งยืน ยังได้รับการจัดอันดับที่ 2 ร่วมของประเทศ อันดับที่ 20 ,90 ร่วมของโลกด้วย ความสำเร็จครั้งนี้ เกิดจากนโยบายการพัฒนาที่ยั่งยืนของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ภายใต้การนำของ ศาสตราจารย์ ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ อธิการบดี ที่มุ่งมั่นผลักดันให้มหาวิทยาลัยแห่งนี้ให้เป็นต้นแบบด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนครอบคลุมทุกมิติของ เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals – SDGs) ไม่ว่าจะเป็นการเรียนการสอน การวิจัย การจัดการพลังงาน ขยะ น้ำ ระบบขนส่ง ตลอดจนการส่งเสริมการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมด้วยโครงสร้างพื้นฐานที่ครบครัน ภูมิทัศน์ที่งดงาม และสภาพแวดล้อมที่ปลอดมลพิษ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์จึงเป็นต้นแบบของมหาวิทยาลัยสีเขียวอย่างแท้จริง สมกับการเป็น Green University ระดับแนวหน้าของประเทศและระดับโลก
- รางวัลเกียรติยศจากเวทีระดับโลก Global Good Governance Awards (3G Awards) 2025 ซึ่งจัดโดยบริษัทที่ปรึกษาทางการเงิน Cambridge IFA International Financial Advisory ในสหราชอาณาจักร โดยมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ได้รับ 2 รางวัล คือ 3G Championship Award for Sustainable Development 2025 และ 3G Excellence Award for Green Campus 2025 ในฐานะองค์กรที่มีความโดดเด่นในการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืน และความเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว
โดยเมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2568 ที่ผ่านมา รองศาสตราจารย์ ดร.วาริท เจาะจิตต์ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ พร้อมด้วย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมรศักดิ์ สวัสดี ผู้อำนวยศูนย์บริการวิชาการ เดินทางเข้าร่วมรับรางวัลดังกล่าว ซึ่งจัดขึ้นที่ Balai Khazanah Islam Sultan Haji Hassanal Bokiah ประเทศบรูไน โดยมีหน่วยงานเอกชน ภาครัฐ และองค์กรต่าง ๆ มากกว่า 15 ประเทศเข้าร่วมรับรางวัล
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมรศักดิ์ สวัสดี กล่าวว่า 2 รางวัลระดับนานาชาติดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงการพัฒนาของมหาวิทยาลัยภายใต้การนำของศาสตราจารย์ ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ อธิการบดี ที่มุ่งเน้นถึงการพัฒนาอย่างยั่งยืนภายในมหาวิทยาลัย รวมถึงภาพลักษณ์มหาวิทยาลัยที่สวยงามสะดวกสบายและเป็นที่ชื่นชมของผู้ที่มาเยี่ยมชม สอดคล้องกับการได้รับรางวัล 3G Excellence Award for Green Campus 2025
3.มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ได้รับการจัดอันดับ THE Impact Rankings 2024 อยู่ในอันดับที่ 101-200 ของโลก เป็นอันดับที่ 5 ร่วมของประเทศไทย และ SDG 6 – Clean Water and Sanitation (การจัดการน้ำและสุขาภิบาล) อยู่ในอันดับที่ 55 ของโลก และเป็นอันดับ 1 ของไทย
ความสำเร็จของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ กับการเป็น “เมืองมหาวิทยาลัยสีเขียวแห่งความสุข” เกิดจากนโยบายการพัฒนาที่ยั่งยืนของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ภายใต้การนำของ ศาสตราจารย์ ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ อธิการบดี ที่มุ่งมั่นผลักดันให้มหาวิทยาลัยแห่งนี้ให้เป็นต้นแบบด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนครอบคลุมทุกมิติของเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals – SDGs) ไม่ว่าจะเป็นการเรียนการสอน การวิจัย การจัดการพลังงาน ขยะ น้ำ ระบบขนส่ง ตลอดจนการส่งเสริมการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมด้วยโครงสร้างพื้นฐานที่ครบครัน ภูมิทัศน์ที่งดงาม และสภาพแวดล้อมที่ปลอดมลพิษ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์จึงเป็นต้นแบบอย่างแท้จริง สมกับการเป็น Green University ระดับแนวหน้าของประเทศและระดับโลก
